বিভ্রমৰ জগতত এটি সেউজীয়া গল্প

: ডেনড্ৰ’ফাইল !
যদি মই ভুল নহয় , শব্দটো এইটোৱেই আছিল ন? মানে তোমাৰ দৰে ট্ৰি-লাভাৰবোৰক এই বুলিয়েই নকয় জানো !

গছৰ পুলিটো আলফুলে বিশাখাৰ হাতত তুলি দি তাইৰ তিৰবিৰাই উঠা চকুযুৰিলৈ এপলক দৰক লাগি চাই ৰ’ল গীতাৰ্থই। আজি তাইৰ বিশেষ দিনটোত সি উপহাৰ দিয়া ধুনীয়া ড্ৰেচযোৰ আৰু এই শ্বিলং ট্ৰিপটোতকৈ ৰাস্তাৰ কাষৰ গছৰ পুলিটোহে তাইৰ বাবে বেষ্ট গিফ্ট হ’ল !

হাঁহি উঠিল তাৰ।

~ তোমাক দেখা পালে সপোন জাগি উঠে,
    বুকুখনি হয় তাজমহল… 

মৃদু ভলিউমত গাড়ীৰ মিউজিক চিষ্টেমত জুবিনৰ জনপ্ৰিয় গীতটো বাজি উঠিল। শ্বিলঙৰ নৈসৰ্গিক সৌন্দৰ্যক দৃষ্টিৰে সামৰি, অকোৱা-পকোৱা ৰাস্তাৰে গন্তব্য স্থান অভিমুখে মসৃণ গতিৰে গাড়ীখন চলাই নিলে গীতাৰ্থই ।

                    —————

: চোৱাচোন গীতু, ঈশ্বৰৰ কি অপূৰ্ব সৃষ্টি ! পাতবোৰত তুলিকাৰে ৰং বোলাই এখন বিমূৰ্ত ছবিহে আঁকি থৈছে যেন ! সৰু জোপোহা আকৃতিৰ এই গছজোপাৰ নাম কি জানা – বিগ’নিয়া ৰেক্স। নীলাৰ বাদে প্ৰায় সকলো বৰণৰ ফুল ফুলা এই প্ৰজাতিৰ গছবোৰ সাধাৰণতে অৰুণাচল প্ৰদেশ, দক্ষিণ-পূব চীন আৰু বাংলাদেশৰ কিছু-কিছু অংশত দেখা পোৱা যায়। এনে প্ৰজাতিৰে প্ৰায় পাঁচশ বিধমান গছ আছে। আচৰিত লাগে ন’ ভাবি ?

বিগ’নিয়া ৰেক্সৰ পুলিটো টাব এটাত আলফুলে ৰুই দিলে বিশাখাই।

উদ্ভিদ বিজ্ঞানৰ স্নাতকোত্তৰ তাই । সেউজীয়াবোৰৰ প্ৰতি আশ্চৰ্য সন্মোহন। দেশী-বিদেশী ফুল-লতাৰে সজাই ৰখা ঘৰৰ বেলকনি এৰিয়াটো তাইৰ আটাইতকৈ প্রিয় ঠাই। গছ-পাতবোৰৰ লগতো অন্তহীন বাৰ্তালাপ। প্রিয় বন্ধু বোলে সিহঁতবোৰ। সুখ-দুখ , অভিমান-অভিযোগবোৰ শ্যেয়াৰ কৰিব পৰাকৈ আপোন।

গীতাৰ্থই প্ৰায়ে কয় – কি যে বলিয়ালিবোৰ কৰি থাকা শিখা ! আপডাল কৰা সিহঁতৰ ; লাগিলে ঘৰখন সেউজীয়াৰে ভৰায়েই পেলোৱা ; কিন্তু সিহঁতকে তোমাৰ সৰ্বস্ব হ’বলৈ নিদিবাচোন।

অভিমানত মুখখন ফুলে বিশাখাৰ।

: সেউজীয়া গছ-লতাবোৰ ভাল লাগে মোৰ। সিহঁতৰ লগত সময় কটোৱাটো মোৰ অন্যতম প্রিয় চখ। আমাক উশাহ দিয়ে সিহঁতে। বিনিময়ত অলপ মৰম সিহঁতৰো প্ৰাপ্য নহয় জানো !

: দিয়া মৰম। ইভেন উই অল চ্যুড টেক কেয়াৰ অৱ ডেম। কিন্তু এই যে ভাললগা আৰু ভালপোৱাৰ মাজৰ এটা সূক্ষ্ম পাৰ্থক্য আছে, সেই পাৰ্থক্যটোক অন্ততঃ অৱজ্ঞা নকৰিবা। ইমান প’জেচিভনেচ কোনো ক্ষেত্ৰতে ভাল নহয়।

মৌনতাৰে নিজৰ লগতে কথা পাতে বিশাখাই –  আচলতে ভাললগা আৰু ভালপোৱাৰ মাজত কিমান দূৰ বাট ! কি থাকে এই বাটৰ শেষত ! কোনটো বিন্দুত গৈ ভালপোৱা আৰু ভাললগাৰ মাজৰ সূক্ষ্ম পাৰ্থক্যটো একাকাৰ হৈ পৰে বাৰু !
        
                 —————

~ সম্পৰ্কবোৰক এটি শিশুৰ দৰে নিচুকাব লাগে। অপত্য স্নেহেৰে বুকুৰ গভীৰত সামৰি ৰাখিব লাগে। নহ’লে সম্পৰ্কয়ো ৰঙ সলায়। ঠিক বহাগৰ কুমলীয়া কুঁহিৰ পৰা ফাগুনৰ ধূলিয়ৰীত পোত যোৱা সৰাপাতখিলাৰ দৰে।

টাবত ৰুই লোৱা বিগ’নিয়াৰ পুলিটো ৰ’দলৈ উলিয়াই দিলে বিশাখাই। তাইৰ ব্যস্ততাপূৰ্ণ সময় সূচীখনত এতিয়াৰ পৰা আৰু এটা কাম যোগ হ’ল – নতুন পুলিটোৰ আপডাল কৰা । গীতাৰ্থই তাইক কেঁচুৱাৰ মাক বুলিয়েই জোকাবলৈ ল’লে। বিশাখাৰ দুচকুতো যেন সদ্যোজাত সন্তানৰ মাতৃ এগৰাকীৰ হেঁপাহ এখিনিয়ে আহি থুপ খালেহি !

: আচ্ছা, আমাৰ কেঁচুৱাটোক এটা নতুন নামেৰে নামাকৰণ কৰোঁ নহ’লে ! কি কোৱা মিষ্টাৰ গীতাৰ্থ গৌতম ?
 
তন্ময়তাৰে পুলিটোলৈ চাই ৰয় বিশাখাই আৰু একে সন্মোহনেৰে গীতাৰ্থই তাইক। সেই সময়ত বিশাখাৰ দুচকুত ফুটি উঠা আকুলতাকখিনিক অগ্ৰাহ্য কৰা কোনোপধ্যে সম্ভৱ নাছিল। তথাপিও ধেমালি কৰাৰ মানসেৰে কৈ উঠে সি ।

: এতিয়া মানে এয়াহে বাকী ৰ’লগৈ । ঈশ্বৰ সৃষ্ট এজোপা গছ ; যাৰ নিজা নাম এটা অলৰেডি আছেই ; আমাৰ মে’মে এতিয়া তাক নতুন নামেৰে নামাকৰণ কৰিব ! ৱাও ! তোমাৰ নামটো দেখোন গ্ৰীনিউছ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডতে অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব লাগিছিলহে ।

: তেনেহ’লে কিমান সৌভাগ্যবান তুমি, ভাবি চোৱা ! সমগ্ৰ বিশ্বই তোমাক ৰেকৰ্ড হ’ল্ডাৰ বিশাখা দত্তৰ হাচবেণ্ড বুলি জানিব ।

: হয় নে ! বাৰু কোৱাচোন কি নাম ৰাখিবা আমাৰ কেঁচুৱাটোৰ ?

ক্ষন্তেক মনতে যুকিয়াই , চঞ্চল হৰিণীৰ দৰে জপিয়াই উঠে বিশাখা ।

: ‘ৰিলেশ্যন-ট্ৰি’।
ইয়েছ, এই গছজোপাক মই ৰিলেশ্যন-ট্ৰি বুলিম।

: হোৱাট ? ৰিলেশ্যন-ট্ৰি ! কেনেকুৱা নাম এইটো ?

: আচলতে তোমাৰ দৰে এই পুলিটোও দিনে-দিনে মোৰ বৰ মৰমৰ হৈ পৰিছে। মই বৰ যত্নৰে ডাঙৰ কৰিম ইয়াক আৰু যিমানেই পুলি-পোখা মেলি, পুলিটোৱে ঠন ধৰি উঠিব, আমাৰ মৰমবোৰো সিমানেই গভীৰ হ’ব। মানে আমাৰ সম্পৰ্কটোৰ আধাৰ হ’ব এই পুলিটো।

: হোৱাট অ্য মিনিঙলেচ ল’জিক শিখা ! তোমাৰ-মোৰ প্ৰেম চিৰযুগমীয়া। এই পুলিটো মৰি থাকিবও পাৰে কেতিয়াবা, কিন্তু আমাৰ প্ৰেমৰ মৃত্যু নহয়। তুমি তাৰ ডাল-পাত , ঠাল-ঠেঙুলিৰে আমাৰ ভালপোৱাক জোখাৰ সাহসো নকৰিবা কোনোদিন ।

: হয় নেকি ? মানে বিশাখাক গীতাৰ্থই সদায়েই ভাল পাই থাকিব !

কুচিমুচি সোমাই যায় বিশাখা গীতাৰ্থৰ বুকুলৈ।

                 ——————

~ আত্মাৰ স্বীকৃতিক শব্দৰ প্ৰয়োজন আছে জানো !  সম্পৰ্ক এটা যেতিয়া আত্মাৰে সৈতে সংপৃক্ত হৈ পৰে, মৌনতায়োচোন অনুভৱৰ জাল গুঁঠে। যেনেকৈ প্ৰাপ্তিৰ সুখ অথবা হেৰুৱাৰ বিষাদ – এক শব্দহীন অনুভৱ।

দিন বাগৰাৰ লগে-লগে পুলিটোক লৈ যথেষ্ট প’জেচিভ হৈ পৰে বিশাখা। তাই অনুভৱ কৰে – গীতাৰ্থৰ লগত কথাৰ কটা-কটি হ’লেই সুন্দৰকৈ ঠন ধৰি উঠা পুলিটোয়েও যেন ঠেঁহ পাতে ! যেন সিহঁতৰ সম্পৰ্কটোৰ আত্মা সঁচায়ে সেই ‘ৰিলেশ্যন-ট্ৰি’ জোপাতে নিহিত হৈ আছে ।

গালি দিয়ে গীতাৰ্থই বিশাখাক । তাইৰ অনৰ্থক কাম-কাজবোৰত গৰজি উঠে সি। 

: অদ্ভুত ভ্ৰম কিছুমান মনতে পালি ৰাখিছা দেই শিখা ! কেইদিন পানী দিয়া নাই পুলিটোত? জঁই নপৰিবনে ? 

: সাধু এটা শুনিছিলা গীতু ? সেই যে – ৰজাৰ আত্মাটো ভাটৌ চৰাই এটাৰ শৰীৰত আছিল আৰু এদিন ভাটৌ চৰাইটো মাৰি পেলাওঁতে ৰজাও মৰি গৈছিল ! কথাবোৰ যদি এনেকুৱাও হয় !

: সম্পূৰ্ণ ভিত্তিহীন কথা এয়া। কোনোবা ললিপপ চুপি থকা ল’ৰা-ছোৱালীকহে পতিয়ন নিয়াব পাৰিবা এইবোৰ কৈ , মোক নহয়। সাধু কথা এটা সত্য হ’ব পাৰে নেকি?

: আচ্ছা, সত্য-অসত্য, ভ্ৰম,যুক্তি বাদ দিয়া। মূল কথাটো হ’ল – ফেইথ। ফেইথ ইজ এভ্ৰিথিং । এনেই কয় নে – বিশ্বাসে মিলয় হৰি, তৰ্কে বহু দূৰ।

খুকখুকাই হাঁহি উঠে গীতাৰ্থই।

: ঠিক আছে তেতিয়াহ’লে, মই যদি কেতিয়াবা হেৰাই যাওঁ, তুমি মোক ক’তো বিচাৰি ফুৰিব নালাগে। এই পুলিটোতে থাকিম মই। তোমাৰ কাষতে। হ’ব ? থাকিবনে সিমানখিনি বিশ্বাস ?

: পাগল হৈছা গীতু । কি প্রলাপ বকিছা ? তোমাৰ অবিহনে তোমাৰ শিখাও হেৰাই যাব এই পৃথিৱীৰ বুকুত । এইবোৰ ফাল্টু কথা আৰু কোনোদিন নক’বা।

চকু দুটা সেমেকি উঠে তাইৰ ।

: বেঙীজনী মোৰ ।

কপালতে চুমা এটা আঁকি, আৱেগেৰে সাৱটি ধৰে বিশাখাক সি।

                    —————

~ জীৱনৰ বাটত উৰ্বৰতা হেৰুৱাই হালধীয়া সৰাপাতে বিষাদৰ ৰাগী গায় – ‘ ৰিক্ত আজি মই । সেউজীয়াবোৰ মাথোঁ অলীক স্বপ্ন। সেউজীয়ালৈ এতিয়া মোৰ অতিক্ৰম কৰিব নোৱৰা দূৰত্ব। ‘

: প্লিজ গীতু , দিগদাৰ নকৰিবাচোন। আৰু অলপ শুবলৈ দিয়ানা।

কণ্ঠত তন্দ্ৰালসতা।
ওঁঠত সামান্য হাঁহিৰ ৰেশ।
বতাহত সৰি পৰা বিগ’নিয়া ৰেক্সৰ মৰহা পাত এখিলা গালৰ পৰা লাহেকৈ আঁতৰাই দিয়ে বিশাখাই।

অদ্ভুত আচৰণ কিছুমান কৰিবলৈ লৈছে বিশাখাই আজিকালি। কেতিয়াবা যদি বিগ’নিয়াৰ পুলিটো সাৱটি ধৰি হুকহুকাই কান্দে , কেতিয়াবা আকৌ পুলিটোলৈ চাই পাগলীৰ দৰে হাঁহিবলৈ ধৰে। কেতিয়াবা হয়তো ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা ধৰি পুলিটোৰ সৈতে অনৰ্গল বাৰ্তালাপত ব্যস্ত হয় । আনকি ৰাতি শোৱাৰ সময়তো টাবটো তাই বিছনাৰ ওপৰলৈ উঠাই লয় আৰু সেইটো সাৱটি ধৰি, কুচিমুচি শুই পৰে।

একমাত্ৰ জীয়েকৰ অহৌবলিয়া কাম-কাজবোৰ দেখি দুখত ভাগি পৰিছে মাক-দেউতাক – ‘ কি হৈছে ছোৱালীজনীৰ? কোনোবা সুস্থ মানুহে এইবোৰ পাগলামী কৰে জানো !’

জীয়েকক সুস্থ কৰি তুলিবলৈকে যেয়ে যি কি কৈছে, সকলো কৰিছে তেওঁলোকে। ডাক্তৰৰ চিকিৎসা, পূজা-পাতল , তাবিজ-মাদলি …। নাই , একোৱেই ফলপ্ৰসূ হোৱা নাই । মানসিক অৱস্থাৰ সমানে-সমানে বিশাখাৰ শাৰীৰিক অৱস্থাৰো দ্ৰুত অৱনতি ঘটিছে।

সময়ৰ পাকচক্ৰত মানুহ কেনেকৈ যে অসহায় হৈ পৰে !
    
                  —————-

~ সেউজ হৃদয়ত সেউজীয়া হেঁপাহ কিছুমান কঢ়িয়াই ফুৰা যায়। দুচকুত অংকুৰিত হয় এটি সেউজীয়া সপোন। ভালপোৱাৰ ৰং হেনো সেউজীয়া।

প্ৰকাণ্ড কেম্পাছটোত বিগ’নিয়া ৰেক্সৰ পুলিটো বুকুতে সাৱটি উদ্দেশ্যবিহীনভাৱে ঘূৰি ফুৰিছে বিশাখা। দূৰৈৰ গছবোৰলৈ আঙুলিয়াই দেখুৱাইছে তাই ..

: চোৱাচোন গীতু, গছজোপাই কেনেকৈ হালি-জালি নাচিছে। ব’লা না আমিও নাচোঁ।

কনমানিজনীৰ দৰে ঘূৰি-ঘূৰি নাচিবলৈ ধৰিছে তাই।

: গীতু , মোক সৌ ফুলপাহ লাগে। ছিঙি দিবা ? দিয়ানা প্লিজ।

ফুলপাহ নাপায় হাত-ভৰি আচাৰি হাওহাও কৈ কান্দিছে ।

‘মেণ্টেল হস্পিটেল’ বিশাখাৰ এতিয়া নতুন ঠিকনা।
‘বেড নম্বৰ ১০৫’ তাইৰ পৰিচয়।
এক গুৰুতৰ মানসিক ৰোগত আক্ৰান্ত হৈছে তাই।  ~ডিল্যুজ’নেল ডিচঅৰ্ডাৰ।

                  —————

পাঁচ মাহৰ আগতে কৰ্মক্ষেত্ৰৰ পৰা উভতি অহাৰ পথত গীতাৰ্থৰ গাড়ীখনৰ ব্ৰেক ফেইল হৈছিল আৰু তীব্ৰ বেগেৰে আহি ৰাস্তাৰ মাজৰ ডিভাইডাৰত খুন্দা মাৰিছিল। বিশাখাই খবৰ পাইছিল – গীতাৰ্থ আৰু নাই।
‘স্পট ডেথ’।

গুচি যাবৰ সময় নোহোৱা মানুহজন হঠাতে এইদৰে গুচি গৈছিল। উজ্জ্বলি থকা তেওঁৰ দুচকুৰ হৃদয় জুৰুৱা হাঁহিটোও চিৰদিনলৈ হেৰাই গৈছিল। পিছে অকস্মাত আহি পৰা অগাধ বিষাদ আৰু শূন্যতাই বিচলিত কৰিব পৰা নাছিল বিশাখাক। হেৰুৱাৰ যন্ত্ৰনাৰে সিক্ত হোৱা নাছিল তাইৰ দুচকু। কেৱল এটা প্ৰস্তৰ মূৰ্তিৰ দৰে বিগ’নিয়াৰ পুলিটোলৈ একেথৰে চাই বহি আছিল মানুহজনী .. বহু পৰ। সমবেত মানুহবোৰে কোৱা-কুই কৰিছিল – ‘কন্দুৱাব লাগিছিল অ’ ছোৱালীজনীক। নাকান্দিলে হার্ট ফেইল কৰিব।’

পিছে মনৰ মাজত গঢ়ি উঠা বিশ্বাসৰ সৌধটোক কিদৰে খহাই পেলায় বিশাখাই ? গীতাৰ্থই যে কথা দিছিল – চিৰদিন তাইৰ কাষতে থকাৰ। গীতাৰ্থ কেনেকৈ মিছলীয়া হ’ব ?

ভ্ৰম আৰু বাস্তৱৰ মাজত সংযোগ স্থাপনাৰ্থে সাজি উলিওৱা বিশ্বাসৰ সাঁকোখন সুদৃঢ় কৰি, বিগ’নিয়াৰ পুলিটোৰে সৈতে এটা কোঠাত বিশাখাই নিজৰে এখন কাল্পনিক জগত সাজি উলিয়ালে আৰু সেই জগতখনত পর্যায়ক্ৰমে হেৰুৱাই পেলালে তাই নিজৰ অস্ত্বিত্ব। য’ৰ পৰা বিশাখাক উলিয়াই অনা এতিয়া সহজসাধ্য নহয় অথবা তাই সম্পূৰ্ণ সুস্থ হৈ উঠিবনে নাই, সেইটোও এক উত্তৰহীন প্ৰশ্ন। আজিকালি গীতাৰ্থৰ কাল্পনিক উপস্থিতিতেই বিশাখাৰ সমস্ত হেঁপাহ ব্যাপৃত। মানুহৰ বাবে অতি সাধাৰণ বিগ’নিয়াজোপাই তাইৰ বাবে এতিয়া – ‘গীতার্থ।’ কোনোবাই পুলিটো লাহেকৈ চুলেও, বস্তু-বাহনি দলিয়াই উগ্ৰ মূৰ্ত্তি ধাৰণ কৰে বিশাখাই ।

বিশাখাই নাজানে – প্ৰকৃততে বিগ’নিয়া ৰেক্সৰ পুলিটোত, নে ক্ৰমান্বয়ে তাইৰ উখহি উঠা পেটটোতহে গীতাৰ্থৰ আত্মাই স্থিতি লৈছে। তাই এইটোও নাজানে – বিগ’নিয়াজোপাত কণমানি গুলপীয়া ফুলবোৰ লহপহকৈ ফুলি উঠাৰ দৰে, গীতাৰ্থ আৰু তাইৰ সপোনৰ চুপহি এটায়ো পাহি মেলিবলৈ ধৰিছে ।
    
সম্প্ৰতি কাল্পনিক পৃথিৱীতে প্ৰেমৰ সফল প্ৰাপ্তি বিচাৰি বিশাখাই ক্ৰমশঃ পাহৰি পেলাইছে বাস্তৱ পৃথিৱীৰ শীত-বসন্ত, ভোক-পিয়াহ অথবা দিন-ৰাতিৰ পাৰ্থক্য। আত্মাত ফুলি উঠা প্ৰেমৰ শিলফুলে প্ৰসৱ কৰা এপাহ ৰক্তমাংস ফুল গৰ্ভত ধাৰণ কৰিও, আজিৰ তাৰিখত সমাজৰ দৃষ্টিত বিশাখা এজনী ‘পাগলী’ ।

                    —————–
                                  ( সমাপ্ত )

মনত পৰেনে অৰুন্ধতী 💏

শ্ৰদ্ধাৰ নৱকান্ত বৰুৱা দেৱৰ বহু চৰ্চিত কবিতা ‘মনত পৰেনে অৰুন্ধতী’ৰ গদ্য ৰূপ।

~ কথাবোৰ তুমি পাহৰি পেলালা নেকি অৰুন্ধতী ?
এই যে এক মিনিট ৰ’বলৈ কৈ আঁতৰি গৈছিলা , তুমি যোৱাৰ বাটতে ডুব গৈছিল প্ৰসৱ হ’ব খোজা কেইটামান শব্দ। বুকুৰ একোণত বিষ এখিনি উজাই উঠিছিল যদিও, মৌন জোনে হেঁপাহেৰে ঢলা জোনাকী পোহৰত দুচকু জিলিকাই কিমান পৰ যে মই তোমাৰ অপেক্ষাতে ৰৈছিলোঁ !

অপেক্ষাৰ বাটচোৱা ইমান দীঘল নে অৰুন্ধতী ! নে তুমি এটি ভ্ৰমৰ দৰেই দুষ্প্ৰাপ্য !

জানা অৰুন্ধতী, সেইদিনাৰ দৰে আজিও মেঘমেদুৰ অকাশখনে মেঘমল্লাৰ ৰাগ জুৰিছে। ৰূপালী জোনাক আৰু সিক্ত বৰষুণৰ যুগলবন্দীত অকাশখন যেন আজি মোৰ দৰেই চঞ্চল হৈ উঠিছে ! শীতল-শীতল শব্দৰ কোমল বতাহ এছাটি আৰু বতাহৰ ভাঁজে-ভাঁজে জোনাক অলপ লগতে লৈ খোলা খিৰিকীৰে সোমাই অহা বৰষুণৰ ছিটিকনিত মায়াময় হৈ উঠিছে মোৰ চৌপাশ। এনে মায়াময়তাত হৃদয়ৰ অটল তলিত তোমাৰ স্মৃতিবোৰক গাপ দি ৰখা সম্ভৱ জানো অৰুন্ধতী !

সেই যে নীৰৱ নিস্তব্ধ উজাগৰী নিশাটো !
আবেলি-আবেলি গোন্ধ অলপ সানি সেইদিনা চুলিকোচা পকাই-পকাই আলফুলে খোপা এটা বান্ধি ৰাখিছিলা তুমি আৰু সুগন্ধিৰে বুকুখন ভৰাই ল’বলৈকে মই তোমাৰ খোপাটো লাহেকৈ খুলি দিছিলোঁ !
আঃ, এনে লাগিছিল সন্ধ্যাৰ আকাশখন আউল-বাউল চুলিকোচাৰে সামৰি তুমি যেন সৰগৰ পৰী ! জোনাকী পৰুৱাবোৰেও যেন তোমাৰ চুলিৰ আন্ধাৰতে লুকা-ভাকু খেলি তন্ময় হৈ পৰিছিল !

মোৰ বলিয়ালিত হয়তো খং উঠিছিল তোমাৰ ! কলীয়া ডাৱৰে ওন্দোলাই ৰখা অকাশখনৰ দৰেই ওফন্দি উঠিছিল পূৰ্ণচন্দ্ৰহেন তোমাৰ মুখখনি  আৰু মই লুকাই-চুৰকৈ হাঁহিছিলোঁ। খং উঠিলেও কাৰোবাক ইমান ধুনীয়া দেখি নে !

শুনচোন অৰুন্ধতী , মনালিছাৰ হাঁহিটোৰ দৰেই ৰহস্যময় চাৱনি এটাৰে কেইটামান মুহূৰ্ত মোলৈকে দৰক লাগি চাই তুমি বাৰু তেতিয়া কি ক’ব বিচাৰিছিলা! তোমাৰ মনৰ কথাবোৰে বতাহ হৈ যদি মোকো চুই গ’ল হয় !

আঃ, মোৰ অভিমানী প্ৰেয়সী , কি আছিল বাৰু তোমাৰ দুচকুত ! আকাশ আৰু  সাগৰৰ সমগ্ৰ নীলা একত্ৰিত কৰিও সেই চকুৰ গাঢ়তাক স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰা তুমি যেন স্বয়ং ক্লিওপেট্ৰা ! তোমাৰ সুন্দৰতাত ধৰাশায়ী হৈছিল মোৰ অনুভৱ। তোমাৰ  স্পৰ্শৰ উম বিচাৰি বলিয়া হৈছিলোঁ মই , অথচ জোঁৱাৰৰ বাবে সাগৰখন দেখোন নাছিলেই তাত।

পিছে অৰুন্ধতী , বৰ কষ্ট হয় কেতিয়াবা।
অনুভৱবোৰে যেতিয়া এজাক ধুমুহা হৈ তোলপাৰ লগাই, বুকুখনত অজানা বিষ এটাই খুচিবলৈ ধৰে । এটা আধৰুৱা সপোনৰ দৰেই অপূৰ্ণ হৈ ৰোৱা অনুভৱৰ তীব্ৰতাখিনিক শামুকৰ খোলাত সোমাই থকা কেঁচা মঙহক’ণৰ দৰে আজিও নীৰৱে বুকুতে কঢ়িয়াই ফুৰিছোঁ মই । 

আচলতে , কিছুমান কথা কেৱল নিজেইহে বুজা যায় , কিছুমান বিষাদ কেৱল নিজৰ ভিতৰতে স্তুপীকৃত হৈ ৰয় । নোৱাৰি, খান্দি খুচৰি সেইবোৰক আনৰ বুকুলৈ বাগৰিবলৈ দিব নোৱাৰি ।

কি কৰি আছানো ইমান পৰে ? আহানা কথা পাতোঁ।
কথাবোৰ হৃদয়ৰ পৰা হৃদয়লৈ অহা-যোৱা কৰা এটা সহজ বাট। এই বাটেৰেই ভটিয়াই আহে অলপমান মৰম , এধানি আন্তৰিকতা আৰু সংগোপনে গঢ়ি তোলে এজনৰ প্ৰচ্ছায়াত আনজনৰ বিশ্বাসৰ সৌধ। কথাবোৰ হেৰাই যাবলৈ নিদিবা অ’ অৰুন্ধতী। আহা আজি প্ৰাণ খুলি প্ৰাণৰ কথা পাতো বতাহৰ সৈতে ¸  নিজৰ সৈতে ।

               ——————-

আজিকালি সপোনত প্ৰায়ে দেখা হওঁ তেওঁৰ লগত । ফুচফুচাই মোৰ কাণতে পাঠ কৰে তেওঁ বুজা-নুবুজাৰ অনুচ্চ সুৰৰ শব্দ। মোৰ কৰ্ণকুহৰত তেওঁৰ দীঘল উশাহৰ ঘন বতাহ বলে আৰু মই সপোনতো দুচকু জপাই ৰাখোঁ। মাথোঁ অনুভৱ কৰোঁ বুকুৰ উঠা-নমাক , উশাহৰ উষ্ণতাক। অথচ চকুমেলি চাব বিচাৰিলেই কুঁৱলীৰ বগাত ক্ৰমে অস্পষ্ট হৈ পৰে তেওঁৰ মুখখন। ৰিণিৰিণিকৈ কৰ্ণকুহৰত গুঞ্জৰিত হৈ থকা প্ৰেমৰ পংক্তিবোৰ মই যেন ক্ৰমান্বয়ে নুশুনা হৈ যাওঁ ।

আৰু তেতিয়াই..
এক বিশাল শূন্যতাই অস্থিৰ কৰি তোলে মোক। তেওঁক পুনৰ লগ পাবলৈ বৰকৈ মন যায়। ভ্ৰমৰ পৃথিৱীখনৰ ৰাগী লগা সময়বোৰত অনন্ত কাললৈ মই যেন উটি ভাঁহি গৈ থাকিম তেওঁৰ হাততে হাত থৈ !

খপজপাই উঠি বহোঁ মই ।
কেঁচা টোপনিৰ ভিৰতো তেতিয়া কেৱল এটা কথাই মনত আঠা লাগি ৰয় – ‘ অৰুন্ধতীৰ সান্নিধ্যৰে জীপাল হৈ ৰোৱা সেই উজাগৰি নিশাটো।’

হয়তো কথাৰো শেষ আছে , আকাশৰো সীমা আছে । কিন্তু মোৰ ভালপোৱাৰ (?)
ৰৈ যাওক , সুগন্ধিৰে ভৰা স্মৃতিৰ পেৰাত এটি মিঠা সুৰ হৈ ৰৈ যাওক এই ভালপোৱা । মনৰ মনিকোঠাত নীৰলে  বৈ থাকক মৰমৰ নৈখন।

আঃ, ভগা সপোনৰ অতনু বাধা , বৰফ যেন চেঁচা কায়িক স্পৰ্শৰো কি যে মাদকতা !
কিমান যে প্ৰশান্তি !
কথাবোৰ বাৰু মনত পৰে নে তেওঁৰ ?

                 —————–

বৰষুণ🌧️☔

দৃশ্যপট ১)

: কি আছে এই বৰষুণজাকত !
: ভালপোৱাৰ সুগন্ধি। 
: তেনেহ’লে তিতিবলৈ নিদিয়া কিয় মোক ? বৰষুণৰ টোপালবোৰে স্পৰ্শ কৰিব বিচাৰিলে ,ছাতিটো মেলি ধৰা কিয় ?
: কাৰণ, ভালপাওঁ তোমাক।
: ভালপোৱা..! উফ.. কি যে অৰ্থহীন যুক্তি ! আচলতে ভয় কৰা ন’ , বৰষুণে তিয়াই মোক বেমাৰত পেলাই বুলি !
: নহয়।
: তেনেহ’লে ?
: তুমি নুবুজিবা ।
: জানা , মোৰ ওঁঠলৈ এটি হাঁহি কঢ়িয়াই আনে বৰষুণজাকে। বৰষুণৰ গানে বলিয়া কৰে মোক। তুমিও এবাৰ মোৰ দৰে বৰষুণৰ গানবোৰ শুনি চোৱাচোন !
: শুনিছোঁ। সদায় শুনোঁ। বৰষুণৰ গান মোৰো প্রিয়।
: ঠিক আছে । ছাতিটো জপাই থোৱা। ব’লা বৰষুণৰ সিক্ততাৰে জীপাল হওঁ দুয়ো।
: আচ্ছা, মোৰ প্ৰেমেৰে জীপাল হোৱাৰ ইচ্ছা জাগেনে কেতিয়াবা ? ঈৰ্ষা হয় মোৰ । তোমাৰ শৰীৰ স্পৰ্শ কৰা প্ৰতিটোপাল বৰষুণৰ প্ৰতি প্ৰচণ্ড অভিমান জাগে মনত।
: হাঃ হাঃ হাঃ… বুজিলোঁ, ভয়াতুৰ তুমি। মই বৰষুণৰ প্ৰেমত পৰোঁ বুলি ভয় কৰা ।

ছাতিটো তাৰ হাতৰ পৰা আজুৰি আনি ,দূৰলৈ দলিয়াই দিয়ে তাই। এ-আকাশ ভালপোৱা খহি পৰে হঠাতে ।

দৃশ্যপট ২)

বৰষুণজাক সামৰ খোৱাৰ নামেই নোলোৱা হ’ল।  এচলিয়া ঘৰ। মামৰে ধৰা টিঙ। ভিতৰটো যেনি-তেনি ডোঙাই-ডোঙাই পানী। বাল্টি, চৰিয়া যি পাইছে তাকে পাতি, পানীবোৰ ধৰি ৰখাৰ ব্যৰ্থ প্ৰয়াস মানুহজনীৰ। অকালতে বিধৱা হোৱা গৰ্ভৱতী জীয়েকৰ দায়িত্বও এতিয়া তাইৰ মূৰতে। কিবাকৈ পিচলি পৰে যদি..!

ওৰেটো নিশা ফুটা চালখনেৰে নিগৰি অহা বৰষুণৰ টোপালবোৰ গণি-গণি দোকমোকালিতে তাই ওচৰৰ ল’ৰাটোৰ হাতত সাঁচতীয়া টকা পাঁচ শ দি আহে।
পানী কাপোৰ এখন কিনি আনি, টিঙখনৰ ওপৰত বান্ধি , এইবাৰৰ বাৰিষাটোও পাৰ কৰিব লাগিব। ইঘৰ-সিঘৰত কাম কৰিয়েই আকৌ গোটাব লাগিব  জীয়েকৰ প্ৰসৱৰ সময়লৈ কেইটামান টকা ।

জীৱনৰ সমীকৰণবোৰক অংক এসোপাৰ সলনি, মমতাৰ পৰিমাপেৰে জুখি চাই তাই। একৰ এক গ’ল শূন্য যদিও, শূন্য নহয় দেখোন তাইৰ দায়িত্ববোধ ! ‘মাক’ যে তাই।

ক্ষণিকতে মমত্বৰ বৰষুণজাকে পাহৰাই পেলাই তাইৰ  বেমাৰী দেহাটোৰ ভাগৰ।

দৃশ্যপট ৩)

জেঠ মহীয়া প্ৰখৰ ৰ’দ। উৎকট গৰম। দিনান্তৰত ক্লান্ত শৰীৰকেইটাৰ অৱসাদ আঁতৰাবলৈ, ফুটপাথৰ নিৰ্দিষ্ট ঠাইটুকুৰাত অঘৰীকেইজন শুই পৰিছে।

মেঘৰ আঁৰত জোনাক হেৰাইছে। পশ্চিমৰ পৰা বৈ অহা এচাটি শীতল বতাহে ভাগৰুৱা চকুবোৰলৈও হয়তো তন্দ্ৰালসতা নমাই আনিছে ! চাৰিমহীয়া কেঁচুৱাক’ণক বুকুতে সাৱটি বহি ৰোৱা , শীৰ্ণকায় মানুহজনীৰ দৃষ্টি পিছে মেঘাল আকাশৰ বুকুতে নিবদ্ধ হৈ ৰৈছে। গুৰিৰ ফালে ডাৱৰ উঠিলে বুকুখন কঁপে তাইৰ। শীতল বতাহজাকেও প্ৰশমিত কৰিব পৰা নাই মানুহজনীৰ বুকুত সংগোপনে জ্বলি উঠা জুইকুৰা।

: উস ৰক্ষা… বৰষুণ আহে নেকি ! খুবেই প্ৰয়োজন হৈছে বুজিছে ,বৰষুণ এজাকৰ। যিহে গৰম পৰিছে !

বতাহত গা জুৰাবলৈ বুলি সন্মুখৰ অট্টালিকাটোৰ পৰা বাহিৰলৈ ওলাই অহা মানুহকেইজনৰ কথোপকথন আৰু প্ৰশান্তিভৰা মুখকেইখন দেখি নিজৰ ওপৰতে ধিক্কাৰ জন্মিছে তাইৰ । মূৰৰ ওপৰত চালি থকাজনে কি বুজিব, বৰষুণৰ বিষাদ কি ! জীৱন জীয়াৰ যন্ত্ৰণা কেনে হ’ব পাৰে  !

হঠাতে আকাশ ফালি , গাজি-গুমৰি বৰষুণ এজাক সৰি পৰিছে। কেঁচুৱাক’ণক পিন্ধি থকা শাৰীখনেৰে আতৌ-পুতৌকৈ মেৰিয়াই মানুহজনীয়ে এইবাৰ সুৰক্ষিত স্থান এটুকুৰাৰ সন্ধান কৰিছে। বুকুৰ বেদনাখিনি বৰষুণ হৈ , মানুহজনীক জুৰুলি-জুপুৰিকৈ তিয়াইছে।

দৃশ্যপট ৪)

বৰষুণৰ ৰাতিবোৰত বোলে অনুভৱৰ জোঁৱাৰ উঠে। এৰা…!
বৰষুণ তেতিয়াও প্রিয় আছিল। তোমাৰ সান্নিধ্যৰ উমেৰে জীপাল হৈ ৰোৱা সময়বোৰত বৰষুণে তেতিয়া ভালপোৱাৰ বতৰা আনিছিল। হেডফোনত বাজি উঠিছিল জয়ন্ত হাজৰিকাৰ ৰোমান্টিক গান….

‘তোমাৰ মৰমে মোৰ, বুকুত তুলিলে ঢৌ ,
মনত দিলে যে মৌ , কি যে মিঠা মিঠা !’

ভালপোৱাৰ পমুৱা কথাৰে পাৰ হৈছিল সপোন সপোন যেন উজাগৰী নিশা।

বৰষুণ মোৰ আজিও প্রিয়।
পাৰ্থক্য মাথোঁ এটাই।
আজিকালি বৰষুণজাকত ভালপোৱাৰ মাদকতা নাথাকে। নাথাকে খৰাং হৃদয় কৰ্ষণ কৰা শীতাৰ্ত সিক্ততা।
তথাপিও তোমাৰ অৱৰ্তমানত আজিকালি বিষাদৰ বৰষুণ এজাক টোপ-টোপকৈ বৰষিবলৈ ধৰে। আচলতে কি জানা, আৱেগৰ দহনত নিজকে জ্বলাই চাৰখাৰ কৰিবলৈকে বৰষুণজাকক নিসংগ হৃদয়ৰ অৱলম্বন হিচাপে আদৰি লওঁ মই। তেতিয়া তোমাকো সুধিবলৈ মন যায়… বিচ্ছেদৰ বৰষুণজাকত তুমিও তিতিছানে মোৰ দৰে ? মাজৰাতি তুমিও উচুপি উঠিছানে কেতিয়াবা ?

               ———-////——-

পখিলা 🦋🦋

মই আচলতে এটা বিৰাট মক্কেল জানা। মোৰ বিৰাট ধুনীয়া অফিচ এটা আছে। নিজৰ বুলিবলৈ এটা চেম্বাৰ আছে। অথচ মই ইয়াত নবহো। দোকান এখনত বহি কাম চলাই থাকোঁ । মই তাত থকা বুলি গম পালে দুই এজন বন্ধু আহে , আড্ডা দিওঁ । খাওঁ কিবাকিবি । সময় তেনেকৈ গুচি যায়। কিন্তু আজিৰ পৰা ইয়াত বহিম বুলি ঠিক কৰিছোঁ। আচলতে প্ৰয়োজনবোধ কৰিছোঁ। বাৰু , অনুমান কৰাচোন , কিমান দিন হ’ল মই ইয়াত নবহা ।

: উমম…. প্ৰায় ডেৰ বছৰ।

: আৰে exactly য়াৰ..। কেনেকৈ জানিলা তুমি ?

: অংক কৰিলোঁ ,তোমাৰ ব্যস্ততাবোৰ মনলৈ আনি।গম পাই থাকোঁ ন তুমি ক’ত ক’ত কি কি কামলৈ ঘূৰি থাকা । দেখিলা , কিমান জানো মই তোমাৰ বিষয়ে ।

: আচ্ছা .. ফ্ৰী আছা নেকি ? ভিডিও কল কৰোঁ , তোমাক মোৰ চেম্বাৰটো দেখুৱাম ।

: কৰা।

———–

: দেখিছা ?

: দেখি আছোঁ।

: মই একো দেখা পোৱা নাই।

: ৰূমটো আন্ধাৰ হৈ আছে। খিৰিকীৰ পৰ্দা টানি বিছনাত মই ।

: বাৰু, চোৱা চেম্বাৰটো।

: ৰিয়াল্লি ধুনীয়া। তুমি সঁচাই মক্কেল। ইমান ধুনীয়া অফিচটো এৰি কোনোবা দোকান এখনত বহি থাকে নে ?

: আজি মন গ’ল ইয়ালৈ আহিবলৈ। অফিচটো তোমাক দেখুৱাবলৈ।

: বুজিলোঁ।

: মইহে একো দেখা নাপালোঁ । ইমান আন্ধাৰত সোমাই থাকেনে মানুহ ! তোমাক অলপো নেদেখিলোঁ।

:  ভাল লাগে মোৰ এইদৰে আন্ধাৰ কোঠা এটাত সোমাই অলপ সময় নিজৰ লগতে  কথা পাতি। দিনটোৰ ব্যস্ততাৰ অন্তত এইখিনিয়েই মোৰ সময় ন।  by the way , তুমি মোক কিয় দেখা নাই ? profile pic খন চালেই দেখোন দেখা পাবা মোক ।

: হেই, সেয়া দেখা , দেখা বুলি কয় নেকি ? ভাবিছিলোঁ তোমাক লাইভত চাম এবাৰ।  অফিচটোৰ ফটো উঠাই মই ৱাটচএপটো চেন্ড কৰিব পাৰিলোঁহেঁতেন ন ! অলপতো বুজা ।

: আচ্ছা ,মোক চোৱাৰ বাহানা আছিল মানে এয়া ! সাংঘাতিক দুষ্ট দেই তুমি।

: নহয় মেম । তোমাক চোৱাৰ বাহানা নহয়। আচলতে দুটা পখিলাৰ  সন্ধানত আছিলোঁ মই। আন্ধাৰতো সেই পখিলা দুটা বিচাৰিহে চলাথ কৰিছিলোঁ।

: কি ..? পখিলা ?

: হয়, দুটা পখিলা । সেই তাহানিৰ পৰা মোক অহৰহ খেদি ফুৰা দুটা পখিলা। মোক চঞ্চল কৰি তোলা দুটা পখিলা। ব্যস্ত মহানগৰীৰ আলিয়ে গলিয়ে মই পগলাৰ দৰে বিচাৰি ফুৰা দুটা পখিলা।

: হেই মিষ্টাৰ.. ইমান দুৰ্লভ পখিলা দুটা মোৰ আন্ধাৰ ৰূমটোত বিচাৰিছিলা তুমি ? তাকো ভিডিও কল কৰি। কি অদ্ভুত ল’ৰা হে এইটো ।

: হাঃ হাঃ হাঃ …  অদ্ভুতেই মই। পাৰোঁতে ইমান দিনে পাহৰিব পৰা নাইনে পখিলা দুটাক। আচ্ছা কবিতা এটা শুনিবা। জাষ্ট এটা লাইন। তাৰপিছত আৰু কামোৰ নিদিওঁ। থৈ দিম ফোনটো ।

: শুনোৱা ।

: তুমি চকু মেলি দিলা / থমথমকৈ বহি ৰ’ল দুটা ক’লা পখিলা ।

বাই । টেক কেয়াৰ।

আত্মভূ

 :আপুনি সুপ্ৰতীম চৌধুৰী নহয় নে ?

মোৰ অজ্ঞাতবাসৰ আমৰণ প্ৰচেষ্টাক নস্যাৎ কৰি অকস্মাতে আহি কাণত পৰা শব্দকেইটাই হৃদপিণ্ডৰ গতি যেন তীব্রতৰ কৰি তুলিলে ! প্ৰায় ছটা মাহৰ অন্তত এই অচিন ঠাইডোখৰত কোনে বাৰু মোক চিনি উলিয়ালে! মানুহজনৰ কৌতুহলক অৱদমিত কৰি ৰখাৰ উদ্দেশ্যেৰে সাৰ-সিকটি নথকা মানুহৰ দৰে ঠাইতে থিয় দি ৰ’লোঁ মই । পিছে তেওঁ মোৰ কাষ চাপি আহিল।

: আপোনাকে কৈছোঁ ডাঙৰীয়া। যদি মোৰ ভুল হোৱা নাই, আপুনি আৰ্টিষ্ট সুপ্ৰতীম চৌধুৰী । হয় নে বাৰু ? মানে একেধাৰে কবি, চিত্ৰশিল্পী, গায়ক , ভাস্কৰ্যবিদ …।

তেখেতে পৰম নিশ্চয়তাৰে কোৱা কথাকেইটাই বৰ বিপাঙত পেলালে। প্রথম কথা – কোনো আনুষ্ঠিক শিক্ষা গ্ৰহণ নকৰাকৈ মানুহজনে মোৰ নামটোৰে সৈতে এই বিশেষণবোৰ যুক্ত কৰাত ভীষণ হীনমন্যতাত ভুগিলোঁ মই । দ্বিতীয়তে – ভিৰৰ মাজতো অকলশৰে কটোৱাৰ  সুখকৰ অনুভূতিখিনিত ব্যাঘাত জন্মাৰ আশংকাই মুহূৰ্ততে মনটো সেমেকাই পেলালে। ভদ্ৰতাৰ খাতিৰতে তেওঁৰ ফালে মুখখন ঘূৰাই নিজৰ পৰিচয় দাঙি ধৰিলোঁ ।  

: হয় , ময়েই সুপ্ৰতীম চৌধুৰী। পিছে ইয়াতো কোনোবাই মোক বিচাৰি উলিয়াব, সেয়া মোৰ অনুমানৰো বাহিৰত আছিল। ওৱেল, নাইচ টু মিট ইউ। 

কৰৰ্মদনৰ বাবে হাতখন আগবঢ়াই দিলোঁ তেওঁলৈ। 

: আঃ , এজন শিল্পীৰ হাতৰ স্পৰ্শ ! ধন্য আজি মই। আপোনাৰ হাতত যাদু আছে ডাঙৰীয়া । আপোনাৰ সুকোমল আঙুলিৰ পৰশেই প্ৰমাণ। 

অচিনাকি মানুহ এজনৰ এনে ধৰণৰ মন্তব্যত স্বাভাৱিকতে লজ্জিত অনুভৱ হ’ল। তেওঁৰ হাতৰ মুঠিৰ পৰা নিজৰ হাতখন মুক্ত কৰি কেইটামান ছেকেণ্ড  আঙুলিকেইটালৈ লক্ষ্য কৰিলোঁ । এৰা, ভুল কোৱা নাই । কোনো ষোড়শী গাভৰুৰ পাজিসেৰীয়া আঙুলিকেইটাইৰ দৰেই ধুনীয়া দেখোন মোৰ আঙুলিকেইটাও !

: নাই, নাই … অযোগ্যজনক শিল্পী উপমাৰে আখ্যায়িত কৰাটো উচিত নহয়। কাঠ, বাঁহৰ টুকুৰা এটা হাতুৰী বঁটালিৰে কোবালেইটো কোনো ভাস্কৰ্যবিদ হৈ নুঠে। বিশ্বাস কৰক, কোনোৱে পাবলো পিকাচ’, গুজৰাল অথবা অমৃতা শ্বেৰগিলৰ আৰ্টৰ বিষয়ে যদি প্ৰশ্ন কৰে , মই বেঙাটোৰ দৰে মৌন হৈ ৰ’ব লাগিব ! সংগীতৰ সপ্ত সুৰ , ৰাগ ,তাল এইবোৰ একো নুবুজোঁ মই। কেতিয়াবা দুই এটা কবিতা বা গল্প লিখিছোঁ যদিও, সেয়া একান্তই মোৰ মনৰ কথাহে ! মোৰ লেখাবোৰে আধুনিক অসমীয়া গল্প ৰীতি , আংগিক বা সম্পৰীক্ষা – এই সূত্ৰবোৰ কোনোদিনেই মানি চলা নাই । অৱশ্যে শৈল্পিক গুণেৰে সমৃদ্ধ নহ’লেও, মোৰ সৃষ্টিৰাজি পিছে আত্মা বিজড়িত। সেইবাবেই হয়তো দুই এজনৰ দ্বাৰা সমাদৃত হৈছে ।

: কি যে কয় ডাঙৰীয়া ! আচলতে ‘ ইমাজিনেশ্যন ইজ ম’ৰ ইম্পৰটেণ্ট ডেন নলেজ।’  আপোনাৰ অজস্ৰ গুণমুগ্ধ আছে । সকলোৱে আপোনাৰ সৃষ্টিক অন্তৰেৰে আদৰি লৈছে । আপোনাৰ প্ৰতিটো লেখাৰ বাবে মাহৰ আৰম্ভণিতে কিতাপৰ দোকানসমূহত ভিৰ কৰিছে । কোনোৱে আপোনাৰ কণ্ঠৰ সোৱাদ লৈছে যদি , তেওঁ হয়তো বাৰম্বাৰ আপোনাৰ সংগীত ইউটিউবত চাৰ্চ কৰি শুনিছে । এইয়া জানো আপোনাৰ যোগ্যতা নহয় ?  আচলতে ফলেৰে ভৰা গছ সদায় দোঁ খাই থাকে চৌধুৰী দেৱ। 

গাভিনী মকৰা এজনীৰ পেট ফাটি ,ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ মকৰা পোৱালীবোৰে যেনি-তেনি বিয়ব্যপ্ত দিয়াৰ দৰে, সুখৰ বীজ এটি মোৰ পলসুৱা হৃদয়ৰ অন্তঃস্থললৈ যেন পোখা মেলি শিপাই গ’ল ! চেতনাৰ এক ক্ষুদ্ৰাতিক্ষুদ্ৰ তাৰকাই নির্বিৰোধে নিজৰ ক্ষুদ্ৰ জ্যোতি বিকৰিত কৰিবলৈ আকাশৰ বিশাল বুকুত এটুকুৰা ঠাই বিচাৰি ফুৰিছে , অথচ আকাশে সেই জ্যোতিক ইতিমধ্যেই নিজৰ বক্ষত স্থান দি ,আলফুলে সামৰি লৈছে । সৌভাগ্য এয়া । দুচকু সেমেকি উঠিল মোৰ। 

: আপোনাৰ নামটো জানিব পাৰিমনে বন্ধু ?

এৰা, তেওঁক বন্ধু সম্বোধন ধৰিলোঁ । 

কোনোৱে যদি হঠাতে আহি দুচকৰ উদাস এন্ধাৰখিনি পোহৰৰ সামান্য স্ফুলিংগৰে উজলাই তোলে,শুভবোধেৰে বুকুখন ওপচাই পেলাই , তেওঁক জানো বন্ধু বোলাৰ অধিকাৰ নাথাকে !

সেইদিনাৰে পৰা এই অচিনাকি ঠাইখনত অৰ্ণব বৰুৱা মোৰ একমাত্ৰ সংগী হৈ পৰিল। দিনটোৰ ব্যস্ততাৰ অন্তত, নিসংগ গধূলিবোৰ মই অৰ্ণবলৈ বাট চাই ৰোৱা হ’লোঁ। কিতাপৰ দোকান, কফি হাউছ অথবা খোৱা-মেজৰো সংগী হৈ পৰিলোঁ আমি । আমাৰ ৰুচি-অভিৰুচিবোৰৰ সাদৃশ্যই দুয়োকে যেন কাষ চাপি অহাত সহায় কৰিলে ! মুক্ত মনেৰে সকলো বিষয়ৰ ওপৰতে আমি আলোচনা কৰোঁ। কেতিয়াবা যদি দুয়োৰে হাঁহি-খিকিন্দালিৰে  কোঠাটো মুখৰিত হয় , কেতিয়াবা হয়তো বিজ্ঞ তাৰ্কিকৰ দৰে আমাৰ মাজত কথাৰ কটা-কটি চলে । কেতিয়াবা সংগীতৰ মজলিচত নিমগ্ন হওঁ যদি, কেতিয়াবা আকৌ  কবিতাৰ পংক্তিয়ে দুয়োৰে ওঁঠত সুখৰ চানেকি তোলে। 

মুঠৰ ওপৰত অৰ্ণবৰ দ্বাৰা পৰিৱেষ্টিত হৈ হতাশাৰ নাগপাশত আৱদ্ধ মোৰ জীৱনটো প্ৰকৃতাৰ্থত উপভোগ্য হৈ উঠিল। এক কথাত, অৰ্ণব বৰুৱা বৰ্তমান মোৰ জীৱন নিৰ্বাহৰ বাবে জন্মা আগ্ৰহৰ অন্যতম কাৰক !

                    —————

হৈমন্তিক কুঁৱলীৰ শুভ্ৰ আচলৰ তলত সন্ধিয়াৰ চহৰখন মায়াময় হৈ উঠিছে । এক অবুজ শিহৰণে আচ্ছন্ন কৰি ৰাখিছে মোক। প্ৰিয় এচপ্ৰেছ’ একাপ হাততে লৈ , বেলকনিৰ চকীখনত অলসতাৰে বহি পৰিলোঁ । 

অৰ্ণবৰ জন্মদিন আজি। 

হোটেল ‘মিণ্ট লিফ’ত পৰিয়াল আৰু বন্ধুবৰ্গৰ উপস্থিতিৰে সৰুকৈ তেওঁ এটা পাৰ্টীৰ আয়োজন কৰিছে । মোৰ অন্তর্মুখীতাক সন্মান জনায়েই মানুহৰ সমাগমৰ সলনি জন্মদিন বুলি মোৰ ৰুমলৈকে আহি ৰাতিৰ সাজ তেওঁ নিজ হাতেৰে ৰান্ধি খুওৱাৰ কথা জনাইছে। না কোৱাৰ জানো প্ৰশ্ন উঠে ! কি নাই অৰ্ণবৰ ! অথচ বিশেষ দিনটোৰ কেইটামান মুহূৰ্ত, মানুহজনে মোৰ সান্নিধ্যৰ উমেৰে কটাব বিচাৰিছে ! অজানা অনুভৱ এটাই যেন জোকাৰি পেলাইছে মোক ! 

আজি বহুত কথা ক’ম অৰ্ণবক। অনাবৃত্ত কৰিম এক চৰম সত্যক । চকুত চকু থৈ আত্মাৰ কথা পাতিম দুয়ো। আন্ধাৰ পথৰ জোনাকী পৰুৱাৰ দৰে অৰ্ণবে মোক পোহৰমুখী বাট এটাৰ সন্ধান দিছে । যাওঁচোন সেই বাটেৰে আগুৱাই । কুঁৱলীৰ গ্ৰাসাচ্ছাদন ফালি আলফুলিয়া সপোন এটাই দূৰ আকাশলৈ ডেউকা মেলিলে। নিজকে নিজে কৈ উঠিলোঁ মই – ‘হেল্ল’ লাইফ ! ইউ আৰ ৱেলকাম ফৰ টুডে।’

                       ————-

গ্ৰ’ভাৰ জাম্পাৰ পেগ দুটা সন্মুখত লৈ, আত্মবিভোৰ হৈ  বহি আছোঁ মই । বহু দিনৰ মূৰত মোৰ বুকুৰ ভিতৰত সুখৰ নৈ এখন ত্বৰান্বিত হৈ উঠিছে ! সুখখিনি সামৰি ল’বলৈ যত্ন কৰিছোঁ । 

কিচ্ছেনৰ পৰা ভজা মাংসৰ ফুৰফুৰিয়া গোন্ধ এটা বতাহত ভাঁহি আহি নাকত লাগিলহি । অৰ্ণবে প্লেট এখনতে মাংস অলপ আৰু কাটা চামুচ দুখন লৈ, মোৰ সন্মুখৰ চকীখনতে বহি ল’লেহি । মাংসখিনিৰ ওপৰত কেঁচা নেমু এটুকুৰা চেপি, অলপমান চাট মচলা ছটিয়াই দিলে তেওঁ। তন্ময়তাৰে চাই ৰ’লোঁ মই অৰ্ণবক আৰু টেবুলৰ পৰা গ্ৰ’ভাৰ জাম্পাৰ গ্লাছ এটা উঠাই তেওঁৰ হাতত গুজি দিলোঁ । 

: মোৰ প্ৰিয় পুৰুষজনক জন্মদিনৰ শুভেচ্ছা জনালোঁ। 

: ঠেংক ইউ সুপ্ৰতীম।

আনখন হাতেৰে অৰ্ণবে লাহেকৈ সাৱটি ধৰিলে মোক।  বুকুখনত যেন মিঠা বিষ এটি অনুভৱ হ’ল ! সাজোৰে তেওঁৰ হাতখন খামুচি ধৰি, প্ৰত্যয়ৰে সুধিলোঁ মই। 

: মোৰ বিষয়ে জানিবলৈ মন নাযায় তোমাৰ ? মই কিয় আত্মগোপন কৰি আছোঁ , প্ৰশ্ন নাজাগে মনত ?

: ভাবিয়েই চোৱা নাই সুপ্ৰতীম। মোৰ প্ৰিয় ব্যক্তিসত্তাক নিচেই কাষতে পাইছোঁ , বন্ধুত্বৰ জৰীৰে বান্ধ খাইছোঁ দুয়ো। তাৰবাদে সকলোবোৰ কথাই যেন গৌণ!

: আচলতে বাহ্যিকতাকে সঁচা বুলি বিশ্বাস কৰি , আমি ইজনে-সিজনক চিনি থওঁ আৰু এখন ভ্ৰমজালৰ আঁৰত এটি পৰম সত্য উপেক্ষিত হৈ ৰয়। কিন্তু কি জানা , বিশ্বাস এক চৰম অনিশ্চয়তাৰ ফচলহে । মই মোৰ আত্মাক তেজ মঙহৰ শৰীৰটোৰে নিকপকপিয়াকৈ বান্ধি ৰাখিছোঁ সঁচা, পিছে তোমাৰ সন্মুখত বহি থকা এই সুপ্ৰতীম চৌধুৰীজন কিন্তু সত্য নহয়। 

: মানে ? 

প্ৰত্যুত্তৰৰ বাবে অলপ সময়ৰ প্ৰস্তুতিৰ প্ৰয়োজন হ’ল মোৰ ।  

: মই সমকামী অৰ্ণব। গ্ৰহণ কৰিব পাৰিবা এই সত্যক? 

হঠাৎ যেন এজাক আকস্মিক ধুমুহাৰ আগমণ ! 

ক্ষন্তেক মোৰ মুখলৈ প্ৰশ্নবোধক চাৱনিৰে চাই ৰৈ, ধীৰে-সুস্থিৰে ক’বলৈ ধৰিলে তেওঁ।  

: এক্সুৱেলি অ’ল আৰ গড’চ ক্ৰিয়েশ্বন। ওই শ্যূড ৰেচপেক্ট এভ্ৰিওৱান । প্ৰথম কথা – জাতি, ধৰ্ম, বৰ্ণ আৰু লিংগ নিৰ্বিশেষে আমি সকলো মানুহ । মানুহৰ উৰ্ধত আন একো নাই।  

: তেতিয়াহ’লে মানুহ হোৱাৰ প্ৰথম চৰ্তটোক সসন্মানেৰে মানি লোৱা তুমি ! মোৰ আত্মাই তেন্তে তোমাক চিনাত ভুল কৰা নাই । জানা অৰ্ণব , নাৰীৰ শৰীৰৰ খলাবমাই কোনোদিন মোক আকৰ্ষণ কৰা নাই । প্ৰকৃততে মোক এজন পুৰুষ সংগীৰ প্ৰয়োজন। তোমাক সেইজন সংগীৰ ৰূপত পাম নে বাৰু মই ?

: কি কৈছা ? বুজা নাই। 

অৰ্ণবৰ দুচকুত অপাৰ বিস্ময় ।

: তোমাক মই ভালপাই পেলাইছোঁ অৰ্ণব। মই হেৰাই যাব বিচাৰিছোঁ , তোমাৰ মৰমত নিষিদ্ধ কিছুমান অনুভূতিৰে বগুৱা বাই। মোক অলপ মৰম কৰা না, প্লিজ ।

কথাবোৰ স্ফটিকৰ দৰেই স্পষ্ট আছিল মোৰ। নাজানো হঠাতে কি হৈ গ’ল – শৰীৰৰ হাঁহাকাৰ নে, আত্মাৰ ভোক (?) , নিজকে নিৰ্ভাৰ কৰিবলৈ অৰ্ণবৰ বুকুত এধানমান ঠাই বিচাৰি বলিয়া হ’লোঁ মই। মোৰ হৃদয়ৰ অন্তঃস্থলত আলফুলে শুই থকা সংবেদনশীল নাৰীগৰাকী জাগ্ৰত হৈ উঠিল । পিন্ধি থকা চাৰ্টটো একে আজোৰে টানি, নিজকে উন্মুক্ত কৰি ল’লোঁ মই আৰু ওঁঠযুৰি জোৰ-জবৰদস্তি অৰ্ণবৰ ওঁঠত গুজি দিলোঁ। মোৰ অস্বাভাৱিক আচৰণত অপ্ৰস্তুত হৈ পৰিল তেওঁ আৰু মোক গতিয়াই , দূৰলৈ ঠেলি অগ্নিবৰ্ষি উত্তেজনাৰে ফোঁপাবলৈ ধৰিলে । 

: কিহৰ অসভ্যালি এয়া সুপ্ৰতীম ? বলিয়া হৈছা ? এখন সুস্থ সমাজৰ বাসিন্দা মই। মোৰ এগৰাকী প্ৰেয়সী , এখন ঘৰ আছে। ছিঃ মই ভবাই নাছিলোঁ – প্ৰখ্যাত শিল্পী সুপ্ৰতীম চৌধুৰী আচলতে এটা মস্ত পাগল। ডিচগাষ্টিং !

অৰ্ণবৰ কণ্ঠৰ ৰুক্ষ শিতলতাত জিকাৰ খাই উঠিলোঁ। কি কৰোঁ এতিয়া ! তেওঁক যে মই মোৰ আত্মাৰ লগৰী বুলি ইতিমধ্যেই মানি লৈছোঁ।  

: বিশ্বাস ৰাখা অৰ্ণব , তোমাৰ কোনো সম্পৰ্কৰ মাজত কেতিয়াও প্ৰাচীৰ হৈ নৰও মই । মোক কেৱল তোমাৰ সান্নিধ্যৰ সুখেৰে মহীয়ান কৰা । প্লিজ অৰ্ণব । প্লিজ। 

: কি ভাবা , পুৰুষ বেশ্যা মই ? নে বাই চেক্সুৱেল ? দুমুখীয়া চৰিত্ৰ এটাৰে নিজকে খোলা এটাত সুমুৱাই মই মোৰ প্ৰেয়সীক প্ৰতাৰণা কৰিম ? 

খং আৰু ঘৃণাত অৰ্ণবৰ চকু দুটা পকা অঙঠাৰ দৰে জ্বলি উঠিল । 

: বুকুত হাত থৈ কোৱাচোন, প্ৰেমিকাৰ উমাল স্পৰ্শটো অন্য এক নাৰীৰ শৰীৰ কোনোদিন তোমাৰ কল্পনালৈ অহা নাই । কেতিয়াও কোনো পুৰুষৰ লগত তোমাৰ যৌন স্পৃহাৰ বিষয়ে তুমি আলোচনা কৰা নাই ? অথচ নিজকে ল’য়েল বুলি বুজাব বিচাৰিছা ?

: চুপ সুপ্ৰতীম, চুপ । এতিয়াহে বুজিলোঁ , কিয় তুমি আঁতৰি ফুৰা মানুহৰ পৰা। ইউ আৰ মেন্টেলি চিক। হাইপ’ক্ৰাইট।

ধমহকৈ দুৱাৰখন বন্ধ কৰি অৰ্ণব ওলাই গ’ল মোৰ ঘৰৰ পৰা আৰু বিৰক্তিভৰা চাৱনিৰে এটা অপমানসূচক বাক্য এৰি থৈ গ’ল .. ‘ ফাল্টু সব চাল্লা ! ‘

ওৰে ৰাতি ফেঁকুৰি-ফেঁকুৰি কান্দিলোঁ মই । 

বহুদিনলৈ কান্দিলোঁ। 

তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়াশীল পৃথিৱীখনৰ এটা চুকত নিজকে মোৰ প্ৰতিক্ৰিয়াহীন সামান্য নৰমনিচ যেনহে অনুভৱ হ’ল !

                 —————–

কৃতিস্মিতাই এৰি থৈ যোৱা আঠ মাহ হ’ল। আপত্তি নাই মোৰ। মোৰ দ্বাৰা উপেক্ষিত এগৰাকী নাৰীয়ে মোৰ নামৰ সেন্দূৰক’ণ কোনটো হেঁপাহেৰেনো শিৰত বোলাই ৰাখিব !  আপোন ঘৰখনো পৰ হ’ল । আৰু এতিয়া অৰ্ণবো আঁতৰি গ’লগৈ। ভুল কৰিলোঁ মই । আমাৰ বন্ধুত্বৰ সম্পৰ্কটোত এডাল লক্ষ্মণ ৰেখা টানিব লাগিছিল । 

জীৱনৰ প্ৰতিটো খোজতে কিয় বাৰু অংক কৰিয়েই চলিব লগা হয় ! এৰা-ধৰাৰ অংক , ভাগ-বটোৱাৰাৰ অংক, জমা-খৰচ কিম্বা সুখ-দুখৰ অংক। আনকি পৰিস্থিতিয়ে আমাৰ আৱেগ-অনুভূতিকো অংক কৰিবলৈকে শিকায়। আৰু এদিন নিজস্বতাক খেদি-খেদি জীৱনৰ আটাইতকৈ জটিল অংকটোৰ উত্তৰেই এটা শূণ্যত গৈ থমকি ৰয়। এ বিগ জিৰ’ ।

মালৈ মনত পৰিল। 

আপোন মানুহবোৰে তুচ্ছ-তাচ্ছিল্যতাৰে থকা-সৰকা কৰোঁতে, অথবা মৰি যাবলৈ মন যোৱা সময়বোৰতো সেই মানুহগৰীকেয়ে সকলো প্ৰত্যহ্বান গৰকি, শব্দৰ যাদুৰে বান্ধি ৰাখিলে মোক । 

~ এটি ইতিবাচক মনে সকলোতে অৱকাশ বিচাৰি পায়। হাজাৰ ধুমুহাতো হালি নপৰাকৈ সদম্ভে থিয় দি ৰোৱা বট বৃক্ষজোপা হ’ব লাগিব তই । আৰে, আশা নৰখাকৈ লালন-পালন কৰা গছ এজোপায়োচোন উশাহ বিলায়। তোকটো মই বুকুৰ উমেৰে সামৰি ৰাখিছোঁ ইমান দিনে ! কথা দে, মোৰ বাবেই জীয়াই থাকিবি তই। তোৰ সৃষ্টিশীল মনটোৰে প্ৰাচীন নক্ষত্ৰৰ দৰে জিলিকি ৰ’বি। যা নিজৰ পৃথিৱীখন নিজেই সাজি ল’গৈ। বিচাৰি ল’ আত্মাৰ লগৰী। 

এৰা , এইদৰে মৃতপ্ৰায় সন্তানৰ বুকুত আশা আৰু বিশ্বাসৰ বীজ কেৱল এগৰাকী  মাতৃয়েহে সংৰূপিত কৰিব পাৰে। স্মৃতিকাতৰতাই দগ্ধ কৰিলে বুকুখন। 

আকৌ এবাৰ ভাঙি-ছিঙি চুৰমাৰ হ’লোঁ। 

আকৌ এবাৰ এটুকুৰা-এটুকুৰাকৈ নিজকে বুটলি, একত্ৰ  হ’ব লাগিব মই । কেঁচা ঘাত মলম সানি, নিজেই নিজৰ চকুলো মুচিব লাগিব। আকৌ এবাৰ মাৰ বাবেই জী উঠিব লাগিব। 

কোঠাটোৰ এচুকত কিবা এটা ৰূপ দিম বুলি, কেতিয়াবাই পেলাই থোৱা গমাৰী কাঠৰ টুকুৰাটো হাতেৰে তুলি লৈ কুৰুকি-কুৰুকি টুকুৰাটোৰ বুকুলৈ সোমাই গ’লোঁ। নিজকে পুনৰূদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটোত এই গমাৰী কাঠৰ টুকুৰাটোৱেই মোৰ সহযাত্ৰী হৈ ৰ’ব। 

আচলতে কেতিয়াবা এলাগী হৈ পৰি ৰোৱা নিৰ্জীৱ বস্তুবোৰতো  সৃষ্টিৰ সম্ভাৱনা থাকে। 

মাপনীৰে দৈৰ্ঘ, প্ৰস্থ আৰু কঠোৰতাৰ জোখ-মাপ লৈ, প্ৰয়োজনীয় সা-সঁজুলিবোৰ উলিয়াই আনিলোঁ মই আৰু হাতুৰীৰে কোবাই, বঁটালিৰে ৰুকি কাঠটুকুৰাক মোৰ কল্পনাৰ ৰূপেৰে সজোৱাত ব্ৰতী হ’লোঁ। নামি পৰিলোঁ, আত্মাৰ সন্ধানত।  খত..খত.. খত… । 

~ ফ’ল’ ইওৰ চৌল। ইট নৌজ দ্যা ৱে। 

                    ————— 

ৰেডিয়ামৰ পোহৰত অঙঠাৰ দৰে জিলিকি উঠা অডিট’ৰিয়ামটোৰ নাম ফলকখন দূৰৈৰ পৰাই চকুত পৰিল। দুটা বছৰৰ স্বনির্বাসনৰ অন্তত চিনাকি মানুহখিনিৰ মাজলৈ পুনৰ উভতি আহিছোঁ মই । আজিৰ সভাখনো ময়েই আয়োজন কৰাইছোঁ । উদ্দেশ্য – ‘চৌলমেট’ নামাকৰণেৰে সাজি উলিওৱা মোৰ নতুন ভাস্কৰ্যটোৰ প্ৰদৰ্শণ। 

মৌ বাঁহটোক মৌমাখিবোৰে বেৰি ৰখাৰ দৰে , মোৰ অনুৰাগীসকলেও মোৰ কাষলৈ আহি ভিৰ কৰিছেহি। অজস্ৰজনৰ অজস্ৰ প্ৰশ্ন। নীৰৱে ৰৈছোঁ মই। সত্য উন্মোচিত হোৱাৰ পিছতো, এইদৰে মোক আদৰি ল’বনে তেওঁলোকে ! নে, আঁতৰি যাব অৰ্ণব , কৃতিস্মিতা অথবা মোৰ আপোন মানুহখিনিৰ দৰে…!

উত্তৰটো সময়লৈ এৰিছোঁ। 

বন্তি প্ৰজ্বলন, সভাৰ উদ্দেশ্য , সমবেত সংগীত, বিশিষ্ঠ অতিথিসকলৰ দু-আষাৰ … একাদিক্ৰমে সভাৰ কাৰ্যসূচীখন আগুৱাই গৈ আছে । পিছে মই মোৰ প্ৰিয় বিষয় – মানুহ অধ্যয়নত ব্যস্ত হৈ পৰিছোঁ। শূন্যতাৰ বুৰঞ্জীয়ে প্ৰতিবাৰেই আহি মোৰ বৰ্তমানক লম্ফজম্ফ কৰাৰ পিছত, চিনাকি মানুহবোৰকে নতুনকৈ পঢ়ি চোৱাৰ ইচ্ছা এখিনি জাগি উঠে দেখোন মনত ! 

অৱশেষত আয়োজক মণ্ডলীৰ বিষয়ববীয়া এগৰাকীয়ে মঞ্চলৈ আদৰি নি, মাইক্ৰ’ফোনটো আগবঢ়াই দিলে মোলৈ। সকলোকে নমস্কাৰ জনাই কেৱল দুটামান বাক্যৰ বিনিময়ত, মঞ্চৰ পৰা নামি আহিলোঁ মই। মৃদু কোলাহল এটাই অডিট’ৰিয়ামটোত গুমগুমনিৰ সৃষ্টি কৰিলে। এই মুহূৰ্তত মানুহৰ মনত উদ্ৰেক হোৱা প্ৰশ্নবোৰ মোৰ বিচাৰ্যৰ বিষয় নহয়। 

বৰ কষ্টকৰ ।

নিজস্বতাক বিসৰ্জন দি, ‘ফেক লাইফ’ এটা জী থকাটো সঁচায়ে বৰ কষ্টকৰ।

~ চৌলমেট ।

মঞ্চৰ উজ্জ্বল পোহৰত মোৰ দ্বাৰা সৃষ্ট অৰ্দ্ধ নাৰী আৰু অৰ্দ্ধ পুৰুষৰ কাঠৰ মূৰ্তিটো যেন জীৱন্ত হৈ উঠিছে ! 

সৰসৰাই বৈ আহিল চকুপানীৰ নৈখন , আৰু সেই নৈখনত বুকুৰ শিলছটা গলাই নিৰ্ভাৰ হ’লোঁ মই । 

                   —————

নিজকে আজি ন-ৰূপত সজাই চাবলৈ বৰকৈ মন গৈছে । অৰ্ণবে এদিন প্ৰশংসাৰে ওপচাই পেলোৱা লিহিৰি আঙুলিকেইটাত ৰঙা নেইল পেইণ্ট লগালোঁ। ওঁঠত লিপষ্টিক আৰু কপালত ডাঙৰকৈ ফোঁট এটা আঁকি, ৰঙা চিফনৰ শাৰী এখন পৰিপাটিকৈ পিন্ধি ল’লোঁ। পিঠিলৈকে বৈ পৰা চুলিখিনি ফণীয়াবলৈ লৈ অৰ্ণবলৈ মনত পৰিল। তেওঁ কৈছিল এদিন – 

~ তোমাৰ দীঘল চুলিকোচাই তোমাৰ শিল্পীসত্তাত যেন প্ৰাণৰ সঞ্চাৰ কৰে !  চুলিখিনি কটাই নেপেলাবা দেই সুপ্ৰতীম ।

কথাটো মনত পৰাত মলিন হাঁহি এটি বিৰিঙি উঠিল ওঁঠত। অন্তৰৰ শুদ্ধতাক অনুভৱ কৰিব নজনাজনে কেনেকৈনো বুজিব – শিল্পীসত্তা প্ৰকৃততে বাহ্যিক ৰূপত নহয় , আত্মাতহে নিহিত হৈ থাকে। 

চুলিকোচা পকাই-পকাই খোপা এটা বান্ধি ল’লোঁ। ফুলশয্যাৰ নিশাই মোক মোৰ প্ৰকৃত সত্তাৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়াৰ বাবে, কৃতিস্মিতাৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতাৰ ভৰত দোঁ খাই পৰিলোঁ মই। 

বাস্তৱত অপূৰ্ণ।

দাপোনত জিলিকি ৰোৱা প্ৰতিবিম্বত মই আজি পূর্ণ ।

এক শ্বাশত সত্য এয়া ।

মোৰ অবিনশ্বৰ আত্মাৰ সহচৰ। 

প্ৰশান্তিৰে ভৰি পৰিল বুকুখন ।

~ মা , তুমি চাগৈ আকাশৰ পৰা চাই আছা ন’ মোক ? বুজিছা চাগৈ , তোমাৰ বাবা সুখী আজি । বহুত সুখী মা ।  

——————————–

এটি পুৰাতন সাধুৰ পুনৰ কথন।

কংক্ৰীটৰ মহানগৰীৰ এটি ভৰুণ দুপৰীয়াৰ কাহিনী।

সদা ব্যস্ত চহৰখনৰ এখন কফি কেফেত মহানাগৰিক অভিজাত্যই তিলমানো স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰা – সৌজনী কাঞ্চনমতী ! একাকীকত্বৰ অনুভৱ এখিনি বুকুতে গুজি, কেফেৰ চুকৰ টেবুল এখনতে নীৰৱে বহি পৰিছে। পিন্ধনত তাইৰ এযোৰ সাধাৰণ মেখেলা চাদৰ আৰু  দুচকুত উদাসী এন্ধাৰৰ ছাঁ। মাজে-মাজে মোৰ দৰে কাঞ্চনৰো বুকুখনত হয়তো বিষ এটি উজাই উঠে ! কাৰণ অলপ সময়ৰ মূৰে-মূৰে ,দীঘলকৈ উশাহটো টানি সন্মুখৰ আইনা গিলাছৰ পানীখিনি তাই ঘোটঘোটকৈ গিলি পেলোৱা কেইবাবাৰো চকুত পৰিছে মোৰ।

বাৰু, প্ৰথমে মোৰ পৰিচয়টো দি লওঁ ।
মই তেজীমলা।
মনত আছে নহয় আপোনালোকৰ ? সেইযে মাহীআইৰ অকথ্য অত্যাচাৰে জুৰুলা কৰাত জৰা হৈ গোন্ধাবলৈ আৰু শালিকী হৈ উৰিবলৈ বাধ্য হৈছিলোঁ ! কিয়, মনত নাই , ঢেঁকীৰে খুন্দি মাহীআয়ে মোৰ কেনেকৈ সৰ্বনাশ কৰিছিল ।
এৰা , সেইজনীয়েই । তেজীমলা।

বহু পৰ হ’ল , কাঞ্চনৰ সম্মুখৰ চকীখনতে বহি, একান্ত চিত্তে তাইৰ গতি-বিধি লক্ষ্য কৰিছোঁ মই। তাই পিছে মোক চিনিব পৰা নাই। স্বাভাৱিক । অহৰহ জীয়া শিল এচটাই হেঁচা মাৰি ধৰি থকা বুকখন পাতলাবলৈকে, মুকলিলৈ এইদৰে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ওলাই আহিছে কাঞ্চন। ইয়াৰ আগেয়ে আমাৰ দেখা সাক্ষাতৰ সুযোগেই বা ক’ত আছিল !

পিছে ৱেইটাৰজনক মাত দি , তাই যেতিয়া মূৰৰ বিষৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কফি কেফেখনত কেনেবাকৈ ফিকা চাহ এবাটি আৰু মিঠৈৰ লডা এটা পাব নেকি সুধিছিল আৰু তাইৰ এই প্ৰশ্নটোত আশ্চৰ্যচকিত হৈ ৰোৱা ল’ৰাজনক নিজৰ পৰিচয় দি মহানগৰীৰ আওভাও নুবুজাৰ কথা ব্যক্ত কৰিছিল , তেতিয়াই মই কাঞ্চনক চিনিব পাৰিলোঁ। এইজনীয়েই মানে সমাজৰ ভয়ত অনংগৰ প্ৰেমক অস্বীকাৰ কৰি সুন্দৰ কোঁৱৰৰ লগত বিবাহৰ জৰীৰে বান্ধ খোৱা কাঞ্চনমতী।

কাঞ্চনক দেখি এই অলপ সময়ৰ ভিতৰতে মই বুজি উঠিছোঁ যে – আমাৰ দুয়োৰে মূৰৰ ওপৰৰ আকাশখন গধুৰ কৰা ডাৱৰবোৰৰ আকাৰ-প্ৰকাৰ লাগিলে বেলেগেই নহওক কিয় ,  ডাৱৰবোৰ গলি বৰষুণজাক সৰি পৰাৰ কাৰণটো পিছে একেটাই – আকাশৰ বুকুখন নিৰ্ভাৰ কৰা । এই মুহূৰ্তত, যিদৰে মই উত্তৰণৰ বাট এটিৰ সন্ধানত মহানগৰীৰৰ আলিয়ে-গলিয়ে ঘূৰি ফুৰিছোঁ, কাঞ্চনেও হয়তো তেনে এটি আশাৰে সুন্দৰ কোঁৱৰৰ ৰাজহাউলি এৰি ওলাই  আহিছে !

কিহৰ তাড়নাই বাৰু মানুহক এক অপ্ৰত্যাশিত বন্দীত্বক স্বীকাৰ কৰি ল’বলৈ বাধ্য কৰে ! পাৰিমনে আমি, সীমাৰ পৰিধি ভাঙি ন-বসন্তৰ কুঁহিপাতখিলাৰ দৰেই সেউজীয়াৰ সপোন দেখিব ! নে শেষ নোহোৱা কথাৰে , কথাবোৰো এদিন এনেকৈয়ে শেষ হৈ যাব।

কাঞ্চনৰ চকু দুটিলৈ লক্ষ্য কৰিলোঁ । কত বিষাদ গাঁথা , কত পোৱা-নোপোৱাৰ হিচাপ লুকাই আছে চকুযুৰিত ! লাহেকৈ মই তাইৰ হাত এখন, মোৰ হাতলৈ তুলি ল’লোঁ । উচপ খাই উঠিল কাঞ্চন আৰু শংকামিশ্ৰিত চাৱনিৰে মোলৈ মূৰ তুলি চালে।

: মই তেজীমলা। তোমাৰ লগত কথা হ’বলৈ মন গ’ল। এনে অনুভৱ হৈছে, তোমাৰ যেন বুকুখন কিহবাই খুঁচি-বিন্ধি আছে ! আবাধ্য চকুলোবোৰক বাৰে-বাৰে তুমি চাদৰৰ আচলেৰে সামৰি থ’বলৈ যত্ন কৰিছা। অথচ পৰা নাই। তোমাৰ অস্থিৰতাৰ কাৰণবোৰ কোৱাচোন কাঞ্চন।কৈ পেলোৱা অবিদিত কথাবোৰ। উশাহটো চেপি ৰখা কষ্টখিনি লাঘৱ কৰিবলৈকে কথাবোৰ কোৱাটো জৰুৰী ।

কাঞ্চনৰ প্ৰত্যুত্তৰলৈ আগ্ৰহেৰে বাট চাই ৰ’লোঁ মই।

~ আচলতে পৃথিৱীৰ সকলো জীৱিত আৰু নিৰ্জীৱ বস্তুটেই একো-একোটা কাহিনী সংপৃক্ত হৈ থাকে। কাহিনীবোৰৰ ভিন্নতা থাকিলেও, শব্দৰ মাধ্যমেৰে সিহঁতবোৰ ইজনৰ পৰা সিজনলৈ বাগৰি ফুৰে। তেতিয়া কাহিনীবোৰ কেৱল সেই ব্যক্তি বিশেষৰে হৈ নৰয় । সেয়া হৈ পৰে আপোনাৰ-মোৰ কাহিনী ;  আমাৰ কাহিনী। আপাততঃ তেনেই  সাধাৰণজনেও জীৱনৰ অলেখ কেঁচা কাহিনী এনেকৈয়ে বুকুৰ মাজত কঢ়িয়াই ফুৰে। যেনেকৈ কাঞ্চন বা ময়ো কঢ়িয়াই ফুৰিছোঁ।

কেফেখনৰ অনাহক হৈ-হাল্লাবোৰক আঁতৰৰ পৰাই লক্ষ্য কৰি নিৰৱ দৰ্শকৰ ভূমিকা পালনতেই ব্যস্ত হৈ পৰিছে কাঞ্চন। জহি-খহি নিজতেই বিলীন হোৱা আৰু আউল লগা সূতাৰ দৰে ক্ৰমে পাক লাগি গৈ থকা চিন্তাৰ ভাৰ এখনে এই মুহূৰ্তত তাইক যেন এজনী অনুভৱহীন নাৰীলৈ পৰ্যবসিত কৰিছে ! পুনৰ মাত দিলোঁ মই ..

: একো নোকোৱা ? চোৱাচোন, কিমান সৌভাগ্যৰ বলত আজি আমি পৰস্পৰে-পৰস্পৰক লগ পাইছোঁ ! মৌনতাৰ ভাষাক শব্দৰ বাট দেখুৱাও ব’লা। কথাবোৰ তোমাৰ হৃদয়ৰ পৰা মোৰ হৃদয়লৈ , মোৰ পৰা তোমালৈ নৈ এখনৰ দৰে বৈ যাবলৈ দিয়াচোন। চাবা মনটো পাতল লাগিব ।

এইবাৰ হুকহুকাই কান্দি উঠিল কাঞ্চনে আৰু  আৱেগবিহ্বল কন্ঠেৰে অনৰ্গল কৈ যাবলৈ ধৰিলে তাইৰ দুখৰ কাহিনী । যেন বুকুৰ ভিতৰত থুপিকৃত সন্তাপৰ  পাহাৰটোৰহে বিস্ফোৰণ ঘটিছে !

: কিনো কওঁ তেজী ! বৰ দুৰ্ভগীয়া মই । মনৰ পুৰুষজনৰে হোৱা বিচ্ছেদৰ বেদনাকো আওকাণ কৰি, ৰাজমাওৰ আদেশ পালনাৰ্থে, ইচ্ছাৰ বিৰোধে গৈ সুন্দৰ কোঁৱৰৰ পাণি গ্ৰহণ কৰিছিলোঁ। পিছে চক্ৰান্ত আৰু অৱহেলাৰ বাদে জীৱনত মই একোৱেই নাপালোঁ৷ সুন্দৰ কোঁৱৰৰ ভাৱনাৰ দূৰ-দুৰলৈকে মোৰ উপস্থিতি শূণ্য।

ভুল বাৰু মোৰো আছিল। সমাজৰ প্ৰতি মনত পুহি ৰখা ভয়েই মোৰ বাবে কাল হ’ল। নিজৰ মাজতে সুপ্ত মোৰ প্ৰতিবাদী সত্তাটোক জাগ্ৰত কৰিব নোৱাৰাৰ ফলত, অনংগৰ লগত গঢ়ি উঠা সম্পৰ্কটোৰ অন্ত পেলালোঁ মই। কিন্তু সেই দুৰ্বোধ্য সময়খিনিত মনৰ মানুহজনৰ নূন্যতম সঁহাৰি , মোৰ জানো প্ৰাপ্য নাছিল ! তেওঁ যদি মোক এধানি সাহস দিলে হয় !
( দীঘলকৈ উশাহটো টানি ল’লে কাঞ্চনে )

অনংগৰ ভীৰুতা বুজি , তেওঁক মই একেবাৰে মনৰ পৰাই উলিয়াই দিলোঁ। হৃদয়ত পুতি ৰখা আৱেগখিনিক তাচ্ছিল্য কৰি এই নিদাৰুণ সত্যটোৱে যেতিয়াই মোৰ সন্মুখত ধৰা দিলেহি , এনে অনুভৱ হ’ল – এই যন্ত্ৰণাৰ পৰা উপশম পোৱাৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী আৰু সুবিধাজনক উপায়টোৱেই যেন আত্মহনন।

পিছে নোৱাৰিলোঁ..।
তেনে একোৱেই নকৰিলোঁ মই।
প্ৰেমৰ মূল্য দিব নজনা , এজন আত্মকেন্দ্ৰিক পুৰুষৰ বাবে নিজৰ জীৱনটো অথলে যাবলৈ দিওৱেই বা কিয় ! গতিকে কপালৰ লেখাকে সৰোগত কৰি সুন্দৰ কোঁৱৰকে স্বামীৰ মৰ্যদা দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈ পেলালোঁ। ভাবিছিলোঁ শেৱালীৰ প্ৰতি অপত্য চেনেহ ৰখা মানুহজনে মোকো ভালপোৱাৰ উমাল পৰশেৰে আৱৰি ৰাখিব। শেৱালীবিহীন তেওঁৰ জীৱনৰ শূণ্য স্থান ডোখৰ মই পুৰা কৰিম। অথচ সেয়াও হৈ নুঠিল।

কাজিৰঙাত বালিভোজৰ কুঅভিসন্ধিৰে অনংগৰ সৈতে সুন্দৰ কোঁৱৰে যি দুষ্কর্ম কৰিলে, তাৰপিছত তেওঁৰ প্ৰতি ঘৃণাত মোৰ নাক কোঁচ খাই গ’ল। মোৰ তেওঁৰ প্ৰতি থকা আস্থা, সকলো বিশ্বাস নিমিষতে ধূলিৰ লগত মিহলি হ’ল।
ৰাজহাউলিৰ বিষাক্ত বতাহ এসোপাই মোক যেন হেঁচা মাৰি ধৰিলে !

উস, মানুহ কেনেকৈ ইমান স্বাৰ্থলোভী হ’ব পাৰে তেজী! এনেখন কপাল লৈ পৃথিৱীলৈ আহিলোঁনে মই ! এফালে যদি আত্মকেন্দ্ৰিক প্ৰেমিক, আনফালে স্বাৰ্থলোভী স্বামী।
পুতলা নাচৰ পুতলাটোৰ দৰে কাৰোবাৰ হাতৰ ঠাৱৰত নাচি থাকিবলৈ মোৰ নিজস্বতা শূণ্য ঘৰলৈ অৱনমিত হোৱা নাইতো।

বহুত হ’ল, বহুত হ’ল। সহ্যৰো এটা সীমা থাকে।  ভাবি-গুনি ৰাজহাউলিৰ মজিয়াখনৰ পৰা নিজকে তুলি ধৰি এয়া, ওলাই আহিছোঁ মই। হৃদয়ে স্বীকৃতি নিদিয়া কোনোটো সম্পৰ্কতে মই মিছা অভিনয়ৰে বান্ধ খাই থাকিব নোৱাৰোঁ তেজী। কোৱা তেজী, প্ৰেম-ভালপোৱা জানো কিবা চৰ্তৰ খেলা ?

ফুলশয্যাৰ নিশাই শিৰত সেন্দূৰ বুলোৱাৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰা একমাত্ৰ পুৰুজনৰ দ্বাৰা উপেক্ষিত কাঞ্চনমতীক কি কওঁ এতিয়া মই ! কেনেকৈ শান্ত কৰোঁ কাঞ্চনৰ বুকুত জ্বলি উঠা জুইকুৰাক!

এৰা, সময়ে যে কিমান ৰূঢ়তাৰে আঁচুৰি গ’ল দুয়োকে !পটভূমিৰ ভিন্নতা থাকিলেও বিষাদৰ গানবোৰৰ সুৰ-তালৰ দেখোন একেই ।

: মোৰ বিষয়ে কওঁ, শুনিবা কাঞ্চন ? ময়ো জীৱনৰ তিতা-কেঁহাৰ পৰা মুক্তি বিচাৰি নিজকে সলনি কৰিছোঁ।
তাহানিৰ সাধুকথাৰ তেজীমলাজনী হৈ থকা নাই মই এতিয়া।
ৰ’বা কফি একাপ খাই লওঁ আগতে । ইয়াত তুমি ফিকা চাহ বিচাৰিলে নাপাবা কাঞ্চন। অৱশ্যে ব্লেক কফি পাবা। অৰ্ডাৰ কৰোঁনে ?

আচলতে দুখৰ নদীখনত সাঁতুৰাৰ প্ৰাগমুহূৰ্তত , নিজকে প্ৰস্তুত কৰিবলৈকে মই কফি একাপৰ প্ৰয়োজন অনুভৱ কৰিলোঁ। আৰু কাঞ্চনৰ সঁহাৰি পাই, একাপ একাপ ব্লেক কফি অৰ্ডাৰ কৰি ল’লোঁ।

: কি জানা কাঞ্চন, সাহসী হবলৈ কষ্ট পোৱাটো জৰুৰী৷
সুখৰ অনুভৱ কৰিবলৈ মানুহক দুখ লাগে,চকুপানী লাগে৷ জীয়াই থকাৰ প্ৰকৃত আমেজো তেতিয়াই পোৱা যায়, যেতিয়া সময়ে প্ৰয়োজনতকৈ বেছিকৈয়ে অভিজ্ঞ কৰি তোলে আমাক। সেয়ে হয়তো মই আনৰ ঈৰ্ষা আৰু নিষ্ঠুৰতাক ওফৰাব পৰাকৈ শক্তিশালী হৈ উঠিছোঁ।

( ধুমায়িত কফি কাপত চুমুক দি লাহে-লাহে কথাবোৰ ক’বলৈ ধৰিলোঁ মই। )

তিক্ত সত্য কি জানা, নাৰী সদায় পুৰুষতান্ত্ৰিক সমাজৰ এটা আহিলা হিচাপে বিবেচিত। আমি দুয়ো, নিজেই তাৰ জ্বলন্ত  উদাহৰণ। সেইবাবে নৰক সদৃশ যন্ত্ৰণাৰ পৰা মুক্তি বিচাৰি আজি আমি এনেকৈ লগ হৈছোঁহি।

প্ৰথমাৱস্থাত মাহীআইক খুব বেয়া পাইছিলোঁ মই। প্ৰচণ্ড খং উঠিছিল তেওঁৰ ওপৰত। পিছে ‘মাহীআই’ শব্দটোক আওকাণ কৰি যেতিয়া এগৰাকী নাৰী হিচাবে তেওঁ মোৰ প্ৰতি কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰক ফঁহিয়াই চালোঁ, তেতিয়াই উপলব্ধি কৰিলোঁ – আচলতে কিমান কঠিন আছিল তেওঁৰ জীৱন যাত্ৰা ।

কোন গৰাকী নাৰীয়ে সমস্ত কামনা-বাসনা ত্যাগ কৰি, নিজ স্বামীক কেৱল তেখেতৰ প্ৰথমা পত্নীৰ সন্তানৰ পিতৃ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিব পাৰে ? মোৰ সাউদ পিতায়ে স্বামী-স্ত্ৰীৰ দৰে পবিত্ৰ সম্পৰ্ক এটাকো যেন এক বাণিজ্যিক চুক্তিলৈ ৰূপায়ন কৰিলে ! ফলত মাহীআইয়ে স্বামীৰ প্ৰথমা পত্নীৰ দুহিতা, মানে মোক নিজৰ জী জ্ঞান কৰিবলৈ বাধ্য হৈ পৰিল। পিতায়ে এবাৰো তেওঁৰ মনটোক বুজিবলৈ যত্ন নকৰিলে। সেই নাৰীগৰাকীৰ এটি গৰ্ভজাত সন্তানৰ মাতৃ হোৱাৰ বাসনাক অৱজ্ঞা কৰা হ’ল।

এইয়া জানো সম্ভৱ কাঞ্চন। পত্নীৰ অধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত, প্ৰায় মোৰে বয়সীয়া এগৰাকী নাৰীক কেৱল মাতৃ হৈ ৰোৱাৰ যি কঠোৰ মানসিক শাস্তি দিয়া হ’ল, তাৰপিছটো তেওঁ সকলো সহি থকাৰ যুক্তি আছে জানো ? কিয়ই বা সহিব ? মোৰ প্ৰতি বিতুষ্ট হৈ নুঠিবনে তেওঁ। নিজৰ গাতে পেলাই , ভাবি চোৱাচোন কথাবোৰ।

মাহীআইৰ বুকুৰ হাঁহাকাৰক জানিবলৈ বা বুজিবলৈ এইখন সমাজে কিন্তু কোনোদিন চেষ্টা নকৰিলে । ওলোটাই মোৰ ওপৰত কৰা অত্যাচাৰক প্ৰাধান্য দি, কাঠগড়াত উঠাই চিৰদিনলৈ তেওঁকেই অপৰাধী সজালে। 

প্ৰত্যেকৰে নিজ ইচ্ছাৰে জীৱন জীয়াৰ অধিকাৰ আছে কাঞ্চন । মানুহ হিচাপে জীয়াই থাকিবলৈ হ’লে অথবা নিজৰ অস্তিত্ব অক্ষুন্ন ৰখাৰ নিৰ্মিতে আমি সকলোৱে প্ৰতিবাদৰ ভাষা শিকিব লাগিব। যুগ-যুগ ধৰি চলি অহা এই শোষণ , নিষ্পেষণৰ ইতি পেলাব লাগিব।

তাৰেই প্ৰথম পদক্ষেপ হিচাপে মই মোৰ মাহীআইক ইতিমধ্যে ক্ষমা কৰি দিছোঁ।

কথাখিনি কৈ ফোঁপাবলৈ ধৰিলোঁ মই। শব্দবোৰ যেন সেইখিনিতে দিশহাৰা হৈ পৰিল! কেইটামান দীঘলীয়া মুহূৰ্তৰ অন্তত এইবাৰ কাঞ্চনে পৰম প্ৰত্যয়ৰে কৈ উঠিল ..

: তুমি ঠিকেই কৈছা তেজী। সমাজত আমাৰ কাহিনীয়ে যেনেকৈয়ে মুখ নাবাগৰক লাগিলে, আমি আমাৰ কাহিনীৰ ৰচক নিজেই হ’ব লাগিব। এইযে নাৰী অবলা, দুৰ্বল বুলি আমাৰ নামবোৰৰ পিছত একোটা টেগ মোহৰ লগোৱা হৈছে , সেইটোক নস্যাৎ কৰাৰ দায়িত্বও আমাৰেই। সকলোৱে ধনাত্মক দৃষ্টিভঙ্গীৰে যুক্তি-অযুক্তিৰ বিচাৰ কৰক। পুৰুষ-নাৰী বুলি নহয়, মানুহ হোৱাৰ নিদৰ্শন দাঙি ধৰক। এই মুহূৰ্তত মনে-প্ৰাণে তাকেই কামনা কৰিছোঁ মই।  

: ঠিকেই কাঞ্চন। অসম্ভৱ বুলি একো নাই। সকলো সম্ভৱ। আগুৱাই যোৱাৰ বাট এটা আমিয়েই কাটিব লাগিব। সেই বাটচোৱা যে সদায়ে নিমজ হ’ব , তেনেকৈ ভবাটোও ভুল। তথাপিও সকলো প্ৰত্যাহ্বান গৰকি, নিজকে তুলি ধৰি আগুৱাই যাবই লাগিব আমি। গৈ থকা মানেইটো বাটটোও থাকিব । ৰৈ দিলে যে বাটেও বাট হেৰুৱাব। তোমাক লগ পাই, তোমাৰ লগত কথা হৈ বৰ ভাল পালোঁ সখী। ব’লা , আজিৰে পৰা আমি ইজনী-সিজনীৰ সাহস হওঁ। জীৱন যুদ্ধখন একেলগে যুঁজো।

                      —————-

লাহে-লাহে চহৰখনক এন্ধাৰ অলপে চোঁচা মাৰি খেদি আহিলে। ৰাস্তাৰ কাষৰ ষ্ট্ৰীট লাইটবোৰ জ্বলি উঠি, এন্ধাৰে চানি ধৰা মহানগৰৰ বুকুত যেন জোনাকী মেলাহে পাতিলে ! গন্তব্যস্থল ক’ত নাজানো যদিও, পোহৰমুখি বাট এটাৰে হাতে-হাত ধৰি, আমি দুই সখী আগুৱাই আহিলোঁ। এঙেৰোৱা বিষাদবোৰ পলকতে যেন বিশ্বাসৰ জিলিঙনিলৈ পৰিবৰ্তিত হ’ল!

এই যাত্ৰা হওক নিজকে গঢ়াৰ।
এই যাত্ৰা হওক বিশ্বাসৰ।
এই যাত্ৰা হওক অবিৰত।

               ———-///——

দেৱী

সম্ভৱতঃ ঘড়ীৰ কাটাই তেতিয়া দুইৰ ঘৰ চুইছিল। অফিচৰ পেণ্ডিঙ কাম দুটামানৰ অন্ত পেলাই, লেপট’পটো সামৰি বিছনাত পৰিছিলোঁহে মই ; হঠাতে নিস্তব্ধতাত ব্যাঘাত জন্মাই, ম’বাইলৰ ৰিঙট’নটো বাজি উঠিল। সমান্তৰালকৈ পোহৰৰ এটি স্ফুলিংগই ফোনটোৰ স্ক্ৰীনখনো উজ্জ্বলাই তুলিলে। কোঠাটোৰ এমূৰে ষ্টাডি টেবুলত বহি , শ্ৰীলেখা তেতিয়াও ভাব সাগৰত নিমগ্ন। লিখি থকা আধৰুৱা উপন্যাসখনৰ কাহিনীটোক আগুৱাই নিয়াৰ স্বাৰ্থতে, খেলিমেলি হৈ পৰা শব্দবোৰ শৃংখলাকৰে সজোৱাত ব্যস্ত তাই।

কৌতুহলতাৰে ফোনটো হাতত তুলি ল’লোঁ। পিছে ক’লটো সংযোগ বিছিন্ন হৈ পৰিল। আচলতে, ইথাৰৰ সিপাৰৰ জনে ইচ্ছা কৰিয়েই , মাত্ৰ কেইটামান চেকেণ্ডৰ ভিতৰতে ক’লটো কাটি দিলে । ট্ৰুক’লাৰত তেওঁৰ বিষয়ে একো তথ্য নেদেখি , শব্দকেইটাই শ্ৰীলেখাৰ কান দুখনকো স্পৰ্শ কৰক বুলিয়েই অলপ উচ্চস্বৰে কৈ উঠিলোঁ মই – ‘আন নৌউন নম্বৰ’ ; আৰু বেড ব’ক্সৰ ওপৰত ম’বাইলটো থৈ পুনৰ শুই পৰিলোঁ। আঁৰ চকুৰে শ্ৰীলেখালৈ চালোঁ। মোৰ কথাকেইটাই যে তাইক সম্পূৰ্ণকৈ আশ্বস্ত কৰিব পৰা নাই, বুজাত অসুবিধা নহ’ল মোৰ । ক্ষন্তেক মোলৈকে দৰক লাগি চাই ৰৈ, তায়ো বহী-কাগজবোৰ সামৰাত লাগিল।

এইবাৰ অলপ দীঘলীয়া সময়ৰ ব্যৱধানত, পুনৰ মোৰ হোৱাটছএপলৈ উক্ত নম্বৰটোৰ পৰাই এটা মেছেজ আহিল। হয়তো তন্দ্ৰালসতাই সেই সময়ত দুচকু জাপ খুৱাই আনিছিল মোৰ ! খপজপকৈ মেছেজটো অ’পেন কৰি, কিছুপৰ সাৰ-সিকটি নথকা মানুহৰ দৰে ঠাইতে জলকা লাগি ৰ’লোঁ মই।

জুৰীস্মিতাৰ মেছেজ !
আচৰিত হ’লোঁ।

আজি ইমান বছৰৰ মূৰত ! তাকো এই দোভাগ ৰাতি মোলৈ কিয় বা মেছেজ কৰিছে তাই ! মেছেজটোৰ কথাবোৰো ইমান অসংযত যেন অনুভৱ হৈছে ! ক’ত বা আছে , কিবা বিপদত পৰিছে নেকি… মুঠতে একেসময়তে ওপৰা-ওপৰিকৈ অজস্ৰ প্ৰশ্নই মগজুত ক্ৰিয়া কৰিলে মোৰ । শ্ৰীলেখাৰ উপস্থিতিকো আওকাণ কৰি এইবাৰ বেলকণীলৈ ওলাই আহিলোঁ আৰু জুৰীস্মিতাৰ কনটেক্ট নম্বৰটো ডায়েল কৰিলোঁ। ভবাৰ দৰেই ৰিং হোৱাৰ লগে-লগে ক’লটো ৰিচিভ কৰিলে তাই।

: ছ’ৰি , ইমান ৰাতি দিগদাৰ দিলোঁ তোমাক। আচলতে এই মুহূৰ্তত মোৰ মনলৈ অহা একমাত্ৰ মানুহজনেই ‘তুমি’ । নিজকে নিজৰ ওচৰত বহুবাৰ জৱাবদিহি কৰিলোঁ, সকলো যুক্তি-অযুক্তিক নস্যাত কৰিলোঁ । পৰিশেষত কেৱল তোমাৰ নামতে স্থিৰ হৈ ৰ’ল সকাহ নামৰ চেতনাবিধ। তোমাক এবাৰ লগ পাব লাগিছিল অঙ্গীম।

মই কিবা এষাৰ কোৱাৰ আগতেই অনৰ্গল কৈ গ’ল জুৰীয়ে । মই তাইৰ কণ্ঠৰ অকুলতাখিনি আৰু তাইৰ দ্বাৰা উচ্ছাৰিত শব্দবোৰৰ লগতে , তাইৰ উশাহৰ উঠা-নমাক হৃদয়েৰে অনুভৱ কৰিলোঁ। খুব দুৰ্বল যেন অনুভৱ হ’ল তাইক। এখিনি বিষাদে যেন মাৰি-মোহাৰি আনিছে মানুহজনীক ! তাইক লগ পাবলৈ উদ্বাউল হৈ উঠিলোঁ । বুজিলোঁ, অসহায়তাৰ চৰম বিন্দুত উপৱিষ্ট হৈহে, মোক কাষত বিচাৰিছে জুৰীয়ে। নহ’লে …(!)

: ক’ত আছা তুমি ?

: মুম্বাই টাটা মেম’ৰিয়েল হস্পিটাল । মোৰ ট্ৰিটমেন্ট চলি আছে।

দ্ৰুতগতিৰে ঢপঢপাই থকা মোৰ কলিজাটোত প্ৰচণ্ড হাতুৰীৰ কোব এটাহে পৰিল যেন ! ফোনটো মোৰ হাতৰ মুঠিৰ পৰা ধমহকৈ মজিয়াত সৰি পৰিল। মাত্ৰ কেইটামান মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে হৰ্ষ, বিষাদ আৰু আশ্চৰ্যৰ মিশ্ৰিত অনুভূতিত হৃদয়ৰ অন্তঃস্থলত তীব্ৰ জোকাৰণিৰ অনুভৱ কৰিলোঁ মই । শ্ৰীলেখা উধাতু খাই মোৰ ওচৰ পালেহি।

: কি হৈছে অঙ্গীম ? কোনে ফোন কৰিছে ?

এইদৰে মই বিচলিত হৈ পৰাত এসোপা উত্তৰহীন প্ৰশ্নই শ্ৰীলেখাকো চিন্তাম্বিত কৰি তুলিলে।

: জুৰীয়ে । মই কাইলৈকে মুম্বাইলৈ যাব লাগিব লেখা।

: জুৰী ! কোন জুৰী , যাৰবাবে তুমি ইমান সোনকালেই  এনে এটা ডিচিচ’ন লৈ পেলালা ? কি হৈছে তেওঁৰ ?

~ কোন হয় জুৰী !
প্ৰশ্নটোয়ে দুৰ্বিধাত পেলালে মোক। আচলতে, কোনটো সম্পৰ্কৰ আওতাৰে শ্ৰীলেখাৰ সন্মুখত জুৰীৰ পৰিচয় দাঙি ধৰোঁ মই ! সম্পৰ্কৰ নিৰ্দিষ্ট সূত্ৰেৰে বান্ধি ৰখা নহ’ল যদিও , এক অদৃশ্য সূতাৰে বান্ধ খাই থকা আমাৰ আত্মিক সম্পৰ্কটো যে বন্ধুত্বৰো উৰ্দ্ধত; সেই কথা শ্ৰীলেখাই বুজি পাব নে চাগৈ !

: সময়ৰ সোঁতত হেৰাই যোৱা, জুৰী মোৰ শৈশৱৰ বান্ধৱী।   বৰ্তমান তাই মৃত্যুৰ দুৱাৰদলিৰ পৰা হাত বাউলি মাতিছে মোক। মুম্বাইত তাইৰ কেন্সাৰৰ ট্ৰিটমেণ্ট চলি আছে ।

নাজানো, শ্ৰীলেখাই কথাবোৰ কি ধৰণে বুজিলে। মোৰ বন্ধু মণ্ডলৰ প্ৰায় গৰিষ্ঠ সংখ্যকেই তাইৰ দ্বাৰা পৰিচিত যদিও , জুৰীস্মিতাহে একেবাৰে অচিনাকি। আচলতে হেৰাই যোৱা কাৰোবাক বুকুৰ ভিতৰত খামুচি ধৰি ৰখা সহজ। পিছে তেওঁৰ বিষয়ে আলোচনা কৰি কলিজাৰ কেঁচা ঘাঁটুকুৰাক খুচৰাৰ যাতনাহে বৰ কষ্টকৰ। জুৰীস্মিতাকো সেয়েহে স্মৃতিৰ দস্তাবেজত আটোলটোলকৈ সামৰি ৰাখিছোঁ মই । এটি সাঁথৰৰ দৰে হঠাতে হেৰাই যোৱা মানুহজনীক প্ৰায় প্ৰতিদিনেই কিবা এটা অজুহাত লৈ মনত পেলোৱাটো মোৰ এক অভ্যাসত পৰিণত হৈছে। পুৱাৰ কোমল ৰ’দ হৈ, তাই যদি কেতিয়াবা মোৰ দুগাল স্পৰ্শ কৰিছেহি ; কেতিয়াবা হয়তো বাৰিষাৰ বৰষুণজাক হৈ মোক জুৰুলি-জুপুৰিকৈ তিয়াইছে। কেতিয়াবা যদি হেমন্তৰ কুঁৱলীয়ে ঘোপাল কৰা লুঙলুঙীয়া পাহাৰীয়া বাট এটাৰে মোৰ হাতখন খামুচি ধৰি উদ্দেশ্যহীন ভাবে ঘূৰি ফুৰিছে, কেতিয়াবা হয়তো গ্ৰীষ্মৰ উত্তাপত ৰঙা, হালধীয়া পানী বৰফকেইটা কিনি দিবলৈ আব্দাৰ কৰিছে । মুঠৰ ওপৰত শৈশৱ আৰু কৈশোৰৰ এখন ভ্ৰমজালে যেন প্ৰতি মুহূৰ্ততে আচ্ছন্ন কৰি ৰাখিছে মোক !

স্মৃতিকাতৰতাই বিব্ৰত কৰিলে, কেতিয়াবা নিজকে প্ৰশ্নও কৰিছোঁ মই – পৰিছোঁনে বাৰু শ্ৰীলেখাক হৃদয়ৰ সমগ্ৰতাৰে আঁকোৱালি ল’ব ! মোৰ দুবাহুত আশ্বস্ত হ’ব পৰাকৈ নিৰাপত্তা অনুভৱ কৰে নে লেখাই !

জুৰীস্মিতাৰ প্ৰত্যাগমনে কথাবোৰ নতুনকৈ ভাবি চোৱাৰ বাট এটা কাটি দিলে যেন ! সেই বাটেটোৰে আগুৱাই যাওঁতে, শ্ৰীলেখাৰ সান্নিধ্যত পাৰ কৰা সময়বোৰে কৃত্রিমতাৰ সাজযোৰ পিন্ধি ,এটি কুটিল হাঁহিৰে মোক তাচ্ছিল্য কৰা যেন অনুভৱ হ’ল।

ফ্লাইটৰ টিকটৰ অনলাইন বুকিঙৰ বাবে লেপট’পটো উলিয়াই ল’লোঁ মই ।

                  —————

কিছু সময়ৰ আগতে ৰেডিয়েছন লৈ হস্পিটালৰ বেডত নিস্তেজ হৈ পৰি আছে জুৰীস্মিতা। খবৰ লৈ গম পালোঁ, অপাৰেশ্যন কৰিব পৰা নগ’ল। লাষ্ট ষ্টেজ। তাইৰ চুলি নোহোৱা মূৰটো আৰু গাতত পোত খোৱা চকু দুটাই বুকুখন মুচৰি পেলালে মোৰ। ইমান দীঘলীয়া সময়ৰ বিৰতিত আমিনো বাৰু এইদৰেহে লগ হ’ব লাগে নে !

জুৰীস্মিতাৰ কাষতে বহি পৰিলোঁ আৰু তাইৰ শীৰ্ণকায় হাত এখন আলফুলে মোৰ দুই হাতৰ মাজত তুলি ধৰিলোঁ। মঙহবোৰ শুকাই কংকালৰ ৰূপ লোৱা মানুহজনী যে জীয়াই আছে , সেয়া উশাহ লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াটোত এক নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ মূৰে-মূৰে তাইৰ বুকুখনে কৰা উঠা-নমাতহে বুজিব পৰা গৈছে।

মোৰ হাতৰ পৰশত সাৰ পাই উঠিল জুৰী আৰু দুচকু মেলি মলিন হাঁহি এটি ওঁঠযুৰিত পিন্ধি ল’লে। শৰীৰৰ সমস্ত যন্ত্ৰনাক আওকাণ কৰি সুখী হোৱাৰ যেন ব্যৰ্থ প্ৰয়াস এয়া !

: আহিলা অঙ্গীম ? তোমাৰ বাবেই বাট চাই আছিলোঁ মই।   দেখিছা মোৰ লগত এয়া কি হ’ল ?

: তুমি সুস্থ হৈ উঠিবা জুৰী। মই তোমাৰ সু-চিকিৎসাৰ ব্যৱস্থা কৰিম। বেষ্ট অফ দ্যা বেষ্ট ট্ৰিটমেণ্ট দিম ।

: হাঃ হাঃ হাঃ ..সত্যটো জানিও মিছা প্ৰলোভনৰে কিয় আশ্বস্ত কৰিব বিচাৰিছা অঙ্গীম ? মাত্ৰ কেইটামান দিনৰ আলহী মই।

সৰসৰাই চকুপানীবোৰ সৰি পৰিল মোৰ। তাইৰ ওপৰত থকা সকলো অভিমান , অনুযোগ একত্ৰিত হৈ হৃদয়ৰ অন্তঃস্থলত পাহাৰৰ ৰূপ ল’লে। কিন্তু সময়ে এনে দোদুল্যমান স্থিতিত আহি থিয় কৰালে যে, ইচ্ছা কৰিও সেইখিনিৰ বহিঃপ্ৰকাশৰ পৰা বিৰত থাকিব লগা হ’ল মই।

: মোক অলপ মুকলিলৈ উলিয়াই নিবা অঙ্গীম ? ব’লাচোন মানুহৰ ভিৰৰ পৰা আঁতৰি ক’ৰবাত নিৰিবিলি ঠাই এডোখৰত বহোঁগৈ। বহু কথা ক’ব লগা আছে তোমাক। এতিয়াই নক’লে আৰু কেতিয়াও কোৱা নহ’ব।

: তোমাৰ লগত ইয়াত কোন আছে জুৰী ?

হস্পিটালৰ পৰা এইদৰে তাইক বাহিৰলৈ উলিয়াই নিয়াটো উচিত হ’ব নে নহয় বিমোৰত পৰিলোঁ মই।

: কোনো নাই। সকলো ক’ম । প্ৰথমে প্লিজ, ইয়াৰ পৰা লৈ যোৱা মোক অঙ্গীম। বেমাৰীৰৰ যন্ত্ৰণা, বুকুভেদা চিৎকাৰ, মেডিচিনৰ গোন্ধ… ! উস, বৰ কষ্ট ইয়াত।

: ব’লা , ঘৰলৈ যাওঁ।

মুহূৰ্ততে সিদ্ধান্ত এটা লৈ পেলালোঁ মই । কাৰণ, চিকিৎস্যকৰ লগত কথা হৈ ইতিমধ্যে মই জানিছিলোঁ যে – মোৰ হাজাৰ প্ৰাৰ্থনা, আকূতি ,আৰু উন্নত চিকিৎসায়ো জুৰীৰ উশাহটো বেছি দিনলৈ ধৰি ৰাখিব নোৱাৰে।

: ঘৰ ? কোনখন ঘৰ মোৰ ?

জুৰীৰ দুচকুত বিস্ময় ।

: মোৰ ঘৰলৈ ব’লা। নালাগে ইয়াত থাকিব।

এইটোৱেই হয়তো মই জীৱনত লোৱা আটাইতকৈ খৰতকীয়া সিদ্ধান্ত। আচলতে চিন্তা হৈছে সংজ্ঞাত্মক দিশৰ এক মানসিক ক্ৰিয়া, য’ত এক অন্তৰ্নিহিত লক্ষ্য বা উদ্দেশ্য থাকে। মোৰ উদ্দেশ্য হ’ল – অনাথ ছোৱালী এজনীয়ে, জীৱনৰ শেষ দিনকেইটা অন্ততঃ ঘৰ এখনত কটাওক। আপোন কোনোবা এজনক কাষতে পাওঁক।

আধৰুৱা হৈ ৰোৱা হেঁপাহটোয়ে পূৰ্ণতা লভাৰ সুখে বাকৰুদ্ধ কৰি তুলিলে জুৰীক। সেমেকা দুচকুৰে থৰ লাগি চাই ৰ’ল মোলৈ।

: কেনেকৈ পঢ়ি পেলালা মোৰ মনটোক ? ইমান বছৰৰ মূৰত তোমাক বিচৰাৰ কাৰণো সেইটোৱেই অঙ্গীম। অনাথ আশ্ৰমৰ আশ্রয়ত জীৱনটোক গঢ়ি-পিটি ল’লোঁ যদিও , হৃদয়ৰ কোনোবা এটা চুকত আপোন ঘৰ এখনৰ মোহ সদায়ে থাকি গ’ল। ভাবিছিলোঁ, ইমান বছৰে যিমানখিনি টকা উপাৰ্জন কৰিলোঁ, সেই টকাৰে ঘৰ এখন সাজি উলিয়াম । নিজৰ ঘৰ এখন । আৰু মোৰ দৰে গৃহহীন কাৰোবাক আশ্ৰয় দিম। পিছে …

: কিয় আঁতৰি গৈছিলা কাকো একো নজনোৱাকৈ ? ঘৰ এখন তুমিয়ে ময়ে একেলগে সাজি উলিয়ালোঁ হয় !

: তুমি জানো ৰ’বলৈ কৈছিলা কেতিয়াবা ?

এৰা, কথাবোৰ ক’ম ক’ম বুলিও নোকোৱাকৈয়ে থাকি গ’ল। জুৰীস্মিতাৰ প্ৰতি মোৰ মনত জাগি উঠা গোপন অনুভূতিবোৰ আধা লিখায়েই হৈ ৰ’ল জীৱনৰ দস্তাবেজত । দেউতাৰ ইচ্ছা পূৰাবলৈ কানাডালৈ ইঞ্জিনীয়াৰিঙ পঢ়িবলৈ যাওঁতেই, জুৰীও এদিন সকলোৰে অজানিতে ক’ৰবালৈ গুচি গৈছিল। উভতি আহি বহুত বিচাৰ-খোচাৰ কৰিও তাইৰ সম্ভেদ নাপালোঁ মই । গতিকে কেইবছৰ মানৰ পিছত , মা-দেউতাৰ কথা ৰাখিয়েই শ্ৰীলেখাক মোৰ জীৱনলৈ আদৰি ল’লোঁ।  আৰু আজি এয়া … মোৰ হেৰুৱা প্ৰেম , মোৰ নিচেই কাষতে।

: আচ্ছা , মোৰ ফোন নম্বৰ ?
উৎসুকতাৰে সুধিলোঁ মই।

: তুমি মোৰ পেইণ্টিং এখন কিনিছিলা। কানাডাত। ক্রেতাৰ লিষ্টত তোমাৰ এড্ৰেচ আৰু কনটেক্ট নম্বৰ পাইছিলোঁ মই। সেইদিনা মোৰ বিৰাট ফুৰ্তি লাগিছিল অঙ্গীম।

: মানে , তুমি পেইণ্টিং কৰা ? ৰ’বা .. কানাডাত মই কোনোবা দেৱাহুতি চক্ৰৱৰ্তীৰ পেইণ্টিং এখন কিনাৰ কথাহে মনত পৰে দেখোন। ৰঙ-তুলিকাৰ অপূৰ্ব সংমিশ্ৰণৰে , বৰ আৰ্টিষ্টক আছিল পেইণ্টিঙখন।

: ময়েই দেৱাহুতি । সেইখন এখন এবস্ট্রেক্ট পেইণ্টিং আছিল। মই বৰ কষ্টেৰে কৰি উলিয়াইছিলোঁ। আচলতে তুমি কানাডালৈ যোৱাৰ পিছত, ময়ো কলিকতাৰ শান্তিনিকতনলৈ গুচি গৈছিলোঁ। তাতে পেইণ্টিং শিকিলোঁ আৰু পেইন্টিং মোৰ উপাৰ্জনৰ পথ হৈ পৰিল। দেশে-বিদেশে, বহুতে মোৰ পেইন্টিং ক্ৰয় কৰিছে। সেই ধনৰাশি মই ভৱিষ্যতে ঘৰখন সজাৰ কামত ব্যৱহাৰ কৰিম বুলি পাঙি থৈছিলোঁ। পিছে, ঈশ্বৰে বেলেগ অংকহে কৰি পেলালে। এতিয়া সেই দায়িত্ব তোমাক দিব বিচাৰোঁ মই অঙ্গীম।

              ——————

শ্ৰীলেখাই জুৰীস্মিতাৰ শুশ্ৰূষাত অলপো গাফিলতি কৰা নাই। যেন মৃত্যুৰ শয্যাত পৰি ৰোৱা এয়া তেওঁৰ আপোন কোনোবাজনহে ! অথচ ইমান বছৰে জুৰীক মোৰ হৃদয়ত থাপি ৰখাৰ বিষয়টো তাইৰ বাবে এতিয়া অনাচ্ছাদিত সত্য। মোৰ প্ৰতি হাজাৰ অভিযোগেৰে ভাৰাক্ৰান্ত শ্ৰীলেখাৰ মনটোক অনুধাৱন কৰিবলৈ যত্ন কৰিলোঁ মই। সুধিলোঁ তাইক – ‘ কিয় অলপো আপত্তি নোহোৱাকৈ জুৰীক এইখন ঘৰলৈ আনিবলৈ অনুমতি দিলা মোক ? জুৰীৰ প্রতি জাগি উঠা ক্ষোভখিনিক কিয় বুকুৰ গভীৰ খাদ এটাত পুতি ৰাখিছা ?

প্ৰত্যুত্তৰত যথাসম্ভৱ নিম্নস্বৰত কৈ উঠিল তাই ।

: মৃত্যুমুখী মানুহ এগৰাকীৰ ওপৰত কিহৰ অভিযোগ অঙ্গীম ? যুক্তি আছে জানো কিবা ! যদি কেনেবাকৈ জানিলোঁ হয়, তোমাৰ হৃদয় স্পৰ্শ কৰা নাৰীগৰাকী মই নহয় ; তেতিয়া তোমাৰ জীৱনত মোৰ অনাধিকাৰ প্ৰৱেশ নঘটিলে হয় ! অভিযোগ তোমাৰ ওপৰতো নাই। কেৱল এখন ভ্ৰমজালে ইমান বছৰে আমাৰ সম্পৰ্কটোক আৱৰি ৰাখিলে – তাৰ দুখতহে দহি-পুৰি মৰিছোঁ। তেনে এক সম্পর্কক জীয়ন দি ৰখা সম্ভৱ জানো অঙ্গীম !

শ্ৰীলেখাৰ চকুৰ কোণত দুটোপাল চকুলো বিৰিঙি উঠিল।

উশাহটো কিহবাই চেপি ধৰা যেন লাগিল মোৰ। যেতিয়া মন আৰু বিবেচনাৰ মাজত বিৰাট তফাৎ আহি পৰে, আৰু চিন্তাবোৰে গতি কৰিবলৈ এটা সুচল পথৰ সন্ধান কৰিব লগা হয় , তেতিয়াই হয়তো মানুহ এক অদৃশ্যমান পৰিবেশত নিমজ্জিত হ’ব লগা হয়। কাৰোবাৰ ত্যাগক মষিমূৰ কৰি সপোন সাৰ্থক কৰাৰ যাত্ৰাত অগ্ৰসৰ হ’লে মানুহ আচলতে মোৰ দৰেই সংগীবিহীন হৈ পৰে।

কিন্তু মই নিৰূপায়।
এগৰাকী নাৰীৰ সান্নিধ্যৰ পৰা মুক্ত হোৱাৰ পথটো বৰ দুৰ্গম। তাতে সম্পৰ্কটো যেতিয়া মানসিক সম্পৰ্কলৈ ৰূপান্তৰিত হয় , তেতিয়া ই অত্যন্ত জটিল আৰু মনস্তাত্বিক হৈ পৰে। জুৰীক মোৰ মন-মগজুত অহৰহ ধাৰণ কৰি ৰাখিছোঁ মই । তাৰপৰা উত্তীৰ্ন হোৱাৰ শক্তি আছে জানো মোৰ !

~ হাঃ হাঃ হাঃ… সময়ৰ কি তীব্ৰ পৰিহাস! এফালে মোৰ জীৱনসঙ্গী শ্ৰীলেখা আৰু আনফালে প্ৰেয়সী জুৰীস্মিতা। দুয়ো মোক আৱৰি ৰাখিছে। অথচ দুয়োৰে মাজত স্থিতিহীন হৈ ডুলি আছোঁ মই।

মৌন হৈ ৰ’লোঁ । নিজকে প্ৰশ্ন কৰিলোঁ – শ্ৰীলেখাৰ শৰীৰটো খেপিয়াই ফুৰোঁতে কোনোবা দিনা তাইৰ আত্মাৰ খবৰ লৈছিলোঁ জানো ! আত্মাৰ অবিহনেও শৰীৰে কেনেকৈ বাট বোলে ! তাইৰ ভৰি দুখনতে পৰি চিঞৰি চিঞৰি কান্দিবলৈ মন গ’ল মোৰ। সুধিবলৈ মন গ’ল তাইক – মই বাৰু ক্ষমাৰ যোগ্য নে লেখা !

মৌনতাৰ অন্ত পেলাই শ্ৰীলেখাই কৈ উঠিল।

: ব’লা , জুৰীৰ সপোনটোক পূৰ্ণতা দিওঁ। চহৰৰ উপকণ্ঠত যে মাটি অলপ লৈ থোৱা আছে , তাতে জুৰীৰ নামত ঘৰ এখন সাজি উলিয়াও।

: সেইখিনি মাটিত তুমি লাইব্ৰেৰী এটা খোলাৰ কথাহে ভাবিছিলা দেখোন লেখা।  নালাগে, মোক আৰু দোষবোধত জুৰুলা নকৰিবা।

: একো নাই। জুৰীৰ সপোনটোৱেই সঁচা হওক। কেতিয়াবালৈ তাতে এটা লাইব্ৰেৰীও সাজিম দিয়া। কি জানা, এই যে মানুহে মনতে ভাবি লয় – ‘ হ’ব , মূৰৰ ওপৰত আকাশখন আছে নহয় , মই কেনেকৈ আশ্রয়হীন ! ‘
আচলতে এইটো মানুহে নিজকে দিয়া এটা চূড়ান্ত ফাঁকি।  ইটা-বালিৰে হওক বা বাঁহ-খেৰেৰে হওক ; মূৰৰ ওপৰত চালি এখন সকলোকে লাগে। আৰু সেই চালিখনক ঘৰ কৰি তুলিবলৈ আপোন হাত এখনৰো প্ৰয়োজন হয়। জুৰীয়েও সেইখিনি নিৰাপত্তাৰে জীৱনৰ শেষ উশাহটোৰ অন্ত পেলাওক দিয়া । তোমাৰ হাতত হাত থৈ চিৰদিনলৈ চকু মুদক – তাকে কামনা কৰোঁ মই।

হুকহুকাই কান্দি উঠিলোঁ মই।

পূজাৰ বেদীত এয়া যেন সাক্ষাৎ দেৱী !
মোৰ মন মন্দিৰৰ প্ৰতিমা।

অজানিতে হুমুনিয়াহ এটা সৰি পৰিল। কি লাভ ? সময়ৰ ঘূৰ্ণাৱৰ্তত‌ , এৰি অহা সময় এছোৱাক খামুচি ধৰি ৰাখি কি লাভ আচলতে ! হৃদয়ৰ পৰা হৃদয়লৈ নতুন বাট এটা কাটি ল’ব পৰা নাযাব জানো !

                        ——-////——-














অন্তহীন

দিনটোৰ ব্যস্ততাবোৰ অন্তহীন। 
সময়ৰ আগত দৌৰাৰ লক্ষ্যৰে নিজকে সপ্ৰতিভ কৰি ৰখাৰ কুচ-কাৱাজ নিৰন্তৰ চলি থাকে যদিও, কেতিয়াবা অৱসৰী সময় এখিনিৰ যেন ভীষণ প্ৰয়োজনবোধ কৰোঁ ! আচলতে একাকীকত্বৰ বিষাদখিনিক বোৱাই দিবলৈকে মানুহক অলপ মানসিক স্বস্তিৰ প্ৰয়োজন হয়। পিছে সেইখিনিৰ অৱকাশ আছে জানো মোৰ! নৈশব্দত মুখ গুজি চকুলো বোৱাই, বুকুখন নিৰ্ভাৰ কৰাৰ বাদে বিকল্প পথ এটাৰ সন্ধান দেখোন জীৱনে দিবই নোখোজে !

অকাশখনক সূৰুজে স্পৰ্শ কৰাৰ আগেয়েই মোৰ পুৱাবোৰো আৰম্ভ হয়। সেয়া লাগিলে পুহৰ ঠেঁটুৱৈ ধৰা শীতেই হওক , অথবা জেঠৰ প্ৰখৰ ৰ’দ। আচলতে উশাহটো চেপি ৰখা বিনিদ্ৰ নিশাবোৰৰ অন্তত , এই অপ্ৰয়োজনীয় ব্যস্ততাখিনিক মই নিজেই আমন্ত্ৰণ জনাই লওঁ। অৱশ্যে সপ্তাহৰ বাকী ছটা দিনত কেতিয়াও হীন-ডেঢ়ি নোহোৱা এই ৰুটিনখনলৈ, মই পৰম আগ্ৰহেৰে বাট চাই ৰোৱা দেওবাৰৰ দিনটোৱে সামান্য ভিন্নতা আনি দিয়ে। 

এই অপেক্ষা পিছে এতিয়াৰে নহয়। 
কেইখন কেলেণ্ডাৰৰ কেইটা পৃষ্ঠাত, এনে কতটা ৰবিবাৰ মই মাথোঁ অপেক্ষা কৰিয়েই কটালোঁ, তাৰ হিচাপ ৰখাৰ মানসিকতাও কেতিয়াবাই নোহোৱা হ’ল মোৰ। প্ৰকৃততে সময়ৰ এক নিৰ্দিষ্ট গণ্ডীলৈকেহে সকলো কথাই অৰ্থবহ হৈ ৰয়। তাৰপিছতো, এই যে আমি আশা নামৰ চেতনাবিধেৰে নিজকে বন্দী কৰি ৰাখোঁ , সেয়া আচলতে নিতান্তই অৰ্থহীন, অযুক্তিকৰ..। 

বহু সময় হ’ল ।
বহু সময় আকাশ-পাতাল ভাবি থাকোঁতেই আকৌ এটা দেওবাৰে কেলেণ্ডাৰৰ পৰা সৰি পৰি , সময়ৰ বুকুত হেৰাই যোৱাৰ  যো-জা কৰিলে। আকৌ এবাৰ ডাইনিং টেবুলত বিধে-বিধে ৰান্ধি ৰখা জুতি লগা খাদ্যবোৰ এলাগী হৈ পৰি ৰ’ল , আকৌ এবাৰ আশাহত হোৱাৰ কাহিনী এটাই প্ৰাণ পাই উঠিল, আকৌ এবাৰ ভ্ৰম আৰু সত্যৰ দোদুল্যমান পৃথিৱী এখনত মোৰ বিশ্বাসৰ অপমৃত্যু ঘটিল… আৰু ফাগুনৰ শুকান ধূলিয়ৰী আবেলিবোৰৰ দৰেই ভিতৰি ভিতৰি শুকাই আহিলোঁ মই মানুহজনী। 

কোঠাটোৰ শুভ্ৰ ( নে, বৰ্ণহীন ! ) দেৱালকেইখনে হৃদয়ৰ ৰিক্ততাখিনিক যেন আৰু বেছি প্ৰগাঢ় কৰি তুলিলে। মনৰ অস্থিৰতাখিনিক সামৰি থ’বলৈকে, নিজৰ লগত অপ্ৰত্যাশিত যুঁজ এখনত নামি পৰিলোঁ মই। 

উস..বৰ কষ্টকৰ… বৰ কষ্টকৰ ! বুকুৰ ভিতৰত জীয়া শ্মশান এখন কঢ়িয়াই ফুৰাটো সঁচায়ে বৰ কষ্টকৰ ।

একেখিনি অস্থিৰতাই মৌকো বিব্ৰত কৰা নাইনে ! 
ইমান সময় চেতনাৰ নৈৰাজ্যলৈ নামি অহা অনেক হাঁহাকাৰত বিধ্বস্তপ্ৰায় মোৰ মনটোৱে মৌৰ কথা পাহৰিয়েই আছিলে। 

লৰালৰিকৈ তাইৰ কোঠালৈ সোমাই গ’লোঁ মই। এগালমান কিতাপৰ মাজত ডুবি আছিল ছোৱালীজনী। মোৰ উপস্থিতিৰ বোধ ল’বলৈও যেন আহৰি নাই তাইৰ! খং নে অভিমান…নাজানো কোনটো অনুভৱে আহি ডিঙিটো সোপা মাৰি ধৰিলেহি । 

আজিৰ দিনটোতো…!
নহয় … নহয় , আচলতে বিগত প্ৰতিটো দেওবাৰতে এনেকৈয়ে শান্ত হৈ ৰৈছিল ছোৱালীজনী। কেনেকৈ সম্ভৱ এয়া ! একেডাল শিপায়ে জানো মৌ আৰু মোক খামুচি ধৰি ৰখা নাই ! তেনেহ’লে দুয়োৰে অনুভৱৰ এই বৈসাদৃশ্য কিয় ! কেনেকৈ পাৰিছে মৌয়ে কাৰোবাৰ অপত্যস্নেহৰ অবিহনেও, পূৰ্ণতা লাভৰ অৰ্থহীন সূত্ৰ এটাক , সুখী হৈ ৰোৱাৰ বাটছোৱাৰ এটা চৰ্ত হিচাপে মানি ল’ব ! য’ত নেকি সহচৰ হৈ পৰা বুকুৰ জীয়া জুইকুৰাৰে সৈতে কত উদ্দেশ্যহীন পায়চাৰিৰে প্ৰতিটো ক্ষণ পাৰ কৰিছোঁ মই । দহি-পুৰি খহি পৰিছোঁ, কোনোবা সময়ত সংযমহীনতাৰ চৰম বিন্দুত উপনীত হৈ বলিয়াৰ দৰে প্ৰলাপ বকিছোঁ…!

উস..ধৈৰ্যচ্যুত হৈ পৰিলোঁ।
নৈৰাশাত পোত যাব খোজা বুকুখন গধূৰ শিলএছটাই ক্ৰমান্বয়ে হেঁচা মাৰি ধৰিলে! 

মৌ এতিয়াও নিজৰ মনোজগতখনতে ভ্ৰমি ফুৰিছে। হয়তো, চৌপাশৰ পৃথিৱীখনৰ প্ৰতি একেবাৰেই অনুসক্ত তাই ! 

স্মৃতিৰ দস্তাবেজে এইবাৰ মোৰ হৃদয়ত গৰাখহনীয়াৰ সৃষ্টি কৰিলে। এদিন এইজনী ছোৱালীকে কোলাত তুলি সাগৰে মৰমতে তাইৰ নাম থৈছিল ‘মৌ’ আৰু আৱেগবিহ্বল চকুযুৰিৰে আমাৰ মিলনৰ সাক্ষী, সেই শিশুকন্যাটিৰ নিষ্পাপ মুখখনলৈ দৰক লাগি চাই ৰৈ, থোকা-থুকি মাতেৰে কৈ উঠিছিল…

: চাই থাকা আকাশী , আমাৰ মৌ আকাশৰ দৰে বিশাল আৰু সাগৰৰ দৰে অনুভৱৰ গভীৰতাৰে এজনী বৰ কোমল অন্তৰৰ ছোৱালী হ’ব। কাৰণ, তাই সাগৰ আৰু অকাশীৰ ছোৱালী। আৰু কি জানা…ধনাত্মক দৃষ্টিভঙ্গীৰে জীৱনটোক সমৃদ্ধ কৰি তুলিবলৈ হ’লে , মানুহে অৰ্থবহ আৰু ধুনীয়া ধুনীয়া শব্দবোৰ উচ্চাৰণ কৰি থাকিব লাগে।আমি মৌক সৰুৰে পৰা ভাললগা শব্দবোৰ আৰু তাৰ অৰ্থবোৰ শিকাম দেই। 

সেইদিনা এজন দেউতাকৰ অন্তৰৰ সৰলতাখিনিত ক্ৰমে বিলীন হৈ পৰিছিল মোৰ অন্তঃস্থল। কবিতা কবিতা লগা শত সহস্ৰ শব্দই মোক যেন জোনাক বিধৌত পথ এছোৱাইদি সৰগী সুখ এখিনি আজুৰি ল’বলৈ সপোনপুৰী এখনলৈ ৰিঙিয়াই মাতিছিল। 

সাগৰৰ মনৰ অগাধ বিশ্বাস আৰু পূর্বানুমানক সত্য প্ৰতিপন্ন কৰাত কেনেবাকৈ , ক’ৰবাত থমকি ৰ’লোঁ নেকি মই ! 

দ্বিধাগ্ৰস্ততাৰে মৌৰ দুচকুত দেউতাকৰ মনৰ বিশ্বাসখিনিক দেখা পাওঁ নেকি চাবলৈ যত্ন কৰিলোঁ। পিছে টলবলাই থকা মৌৰ চকু দুটাৰ অব্যক্ত কথাবোৰ , কিবা যেন অভেদ্য সাঁথৰ !

উশাহৰ সুৰে বেসুৰা কৰা নিশাহত এতিয়া অদ্ভুত মৌনতা! বুকুত এজাক ধুমুহা পুহি, ওঁঠৰ ভাঁজত সহস্ৰ শব্দ সাঁচি , মৌন হোৱাৰ যাতনা সঁচায়ে অসহনীয় !
মুকলি আকাশৰ তলত উশাহ অলপ টানি লোৱাৰ হেঁপাহেৰে পদূলি আৰু ঘৰটোৰ মাজত স্পৰ্শক হৈ শুই থকা দীঘলীয়া বাটটো গৰকি ঘাইপথলৈ ওলাই আহিলোঁ মই ।

বেলি তেতিয়া পাতত। 
পথটোৰ ঠিক বিপৰীত দিশত দেওবৰীয়া বজাৰখনৰ এক জমজমাট পৰিবেশ। নামী-দামী বাহনৰ ঠেলা-হেঁচা, অনৰ্থক চিঞৰ-বাখৰ আৰু এজাক বেপেৰুৱা জাকৰুৱা হাঁহিৰে কি যে কদৰ্যময় মহানগৰীৰ যান্ত্ৰিক পৰিবেশ !  
অজস্ৰ মানুহ আৰু মিশ্ৰিত শব্দৰ হাই-উৰুমিবোৰ ঠেলি উদ্দেশ্যবিহীন ভাবে আগুৱাই গৈ থাকিলোঁ মই আৰু হাজাৰজনৰ মাজতো বিশেষ আৰু প্ৰত্যাশিত এজনৰ চিনাকি মুখখন বিচাৰি বজাৰৰ চুকে-কোণে মোৰ দুচকুৱে পিটপিটাই ফুৰিলে। 

লাহে লাহে ৰাস্তাৰ কাষৰ শাৰী শাৰী ষ্ট্ৰীট লাইটৰ পোহৰত , ক্ৰমান্বয়ে কজলা বৰণ ধৰা কংক্ৰিটৰ মহানগৰখন উজ্জ্বলি উঠিল। সেই পোহৰে পিছে মূৰৰ ওপৰৰ আকাশখনক উজ্জ্বলাব নোৱাৰিলে। যেনেকৈ বিভ্ৰমৰ নিৰ্মোহতাই উজ্জ্বলাব নোৱাৰে মনৰ চহৰৰ ছয়াময়া কোণা ! 

শান্তি ক’ত…! মোৰ চৌপাশে মাথোঁ অস্বস্তিকৰ পৰিবেশ । 
বিষন্ন মন আৰু ক্লান্ত শৰীৰটোৰে বজাৰৰ ধামখুমীয়াৰ পৰা অলপ নিলগলৈ আহি , মহানাগৰিক আভিজাত্যয়ো স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰা , নিৰ্জন উদ্যান এখনৰ, ভগ্নপ্ৰায় বেঞ্চ এখনত বহি পৰিলোঁ মই । এই মুহূৰ্তত সময়ৰ আঁচোৰত জৰাজীৰ্ণ হৈ পৰা নিজম-নিতাল উদ্যানখন আৰু নিসংগতাৰ নাগপাশে মেৰিয়াই পেলোৱা মোৰ উদ্যমহীন মনটোৰ মাজত কিবা পাৰ্থক্য আছে নে চাগে !

কিবা এটা ভাবি , বেগৰ পৰা ম’বাইল ফোনটো উলিয়াই সাগৰৰ নম্বৰটো ডায়েল কৰিলোঁ। প্ৰতিদিনে কিমানবাৰ যে এই বিশেষ নম্বৰটোয়ে মোৰ আঙুলিৰ স্পৰ্শত  দুটামান চেকেণ্ডৰ বাবে প্ৰাণ পাই উঠে ! পিছে প্ৰতিবাৰেই এটা মাত্ৰ বিপ শব্দৰে মোৰ হেঁপাহক ভেঙুচালি কৰি, ফোনটো সংযোগ বিছিন্ন হৈ পৰে। এতিয়াও তাৰ ব্যতিক্ৰম নহ’ল। 

হুৰুস্ কৈ খহি পৰিল এবুকু বিষাদ। 
সাগৰৰ অলপ স্পৰ্শ , অলপ নৈকট বিচাৰি বুকুখনে উচুপি উঠিল। নিৰলে…

অপেক্ষাৰ বাটছোৱা ইমান দীঘল নে ! 

             ——————–

দূৰৈৰ পৰাই ঘৰৰ বাৰাণ্ডাৰ জান-নেজান পোহৰত এটা ছায়ামূৰ্তিয়ে পায়চাৰি কৰি থকা দৃষ্টিগোচৰ হ’ল মোৰ। মই বুজিলোঁ, মাকৰ বাবে অপেক্ষাৰত.. সেইজনী মৌ। আচলতে ভাৱনাৰ পৃথিৱীখনত ভ্ৰমি ফুৰোঁতে কিমান সময় বাস্তৱৰ পৰা আঁতৰি আছিলোঁ, অনুমানেই কৰিব পৰা নাছিলোঁ মই । মৌক সেইদৰে দেখি সম্বিত ঘূৰাই পোৱা মানুহৰ দৰে খৰধৰকৈ ভিতৰলৈ সোমাই আহিলোঁ। মৌৰ মুখত ফুটি উঠা উত্তেজনা আৰু দুচকুৰ উদ্বিগ্নতাখিনি ছাঁ-পোহৰে লুকা-ভাকু খেলি, প্ৰায় অস্পষ্ট কৰি তোলা বাৰাণ্ডাখনতো সহজেই চকুত পৰিল মোৰ । মনটো সেমেকি উঠিল। 

: অলপ বজাৰৰ ফালে ওলাই গৈছিলোঁ মৌ। তুমি পঢ়ি আছিলা যে, দিগদাৰ নকৰিলোঁ। 

যিমান পাৰোঁ নিজকে সংযত কৰি ওঁঠযুৰিত হাঁহি এটা পিন্ধি ল’বলৈ যত্ন কৰিলোঁ যদিও, মোৰ শূণ্য দুহাত আৰু বিষন্ন চকুযুৰিলৈ মৌয়ে নিক্ষেপ কৰা তীৰ্যক চাৱনিয়েই মোক বুজাই দিলে যে , খোলা এটাৰ ভিতৰত হতাশাজৰ্জৰিত মাকজনীক লুকুৱাই ৰাখিবলৈ হাজাৰ যত্ন কৰিও , তাইক আশ্বস্ত কৰাত আচলতে নিষ্ফল হৈ ৰ’লোঁ মই। বিনা প্ৰশ্নবানেৰে মোৰ গাৰ কাষেদিয়েই ভিতৰলৈ সোমাই আহিল মৌ । 

মৌৰ মৌনতাটো আজি অজস্ৰ শব্দৰ উখল-মাখল।

কাপোৰসাজ সলাই কোঠাৰ পৰা ওলাই আহিলোঁ। উঠি অহা মাইগ্ৰেইনৰ বিষটোৰ পৰা উপশম বিচাৰি , কফি একাপ বনাওঁ বুলি পাকঘৰলৈ যাওঁতেই , মৌয়ে আহি ধোঁৱাই থকা কফি একাপ মোৰ হাতত তুলি দিলেহি । 

মৌয়ে মোৰ মনৰ কথাবোৰ পঢ়ি পেলাইছে নেকি ! 
তাই কেনেকৈ বুজিলে বাৰু, এই সময়ত মই যে একাপ কফিৰ ভীষণ প্ৰয়োজনবোধ কৰিছোঁ ! এইজনীয়েই সাগৰে গঢ়িব বিচৰা অনুভৱী মনৰ ছোৱালজনী নহয়নে ! 

মৌৰ কাষতে বহি লাহে-লাহে কফি কাপত চুমুক দিলোঁ মই । কিয় জানো , শোক আৰু অভিমানৰ পাহাৰটো বৰফ গলা দি গলি মোৰ চকুৰ কোণ দুটা তিয়াই পেলালে। স্বগতোক্তি কৰাৰ দৰে কৈ উঠিলোঁ মই।

: আজিও নাহিল তেওঁ। আকৌ এটা দেওবাৰ সময় বালিত পোত গ’ল। 

ইমান সময়ে নিচ্ছুপ হৈ ৰোৱা ছোৱালীজনীয়ে, এইবাৰ মোৰ দুবাহুতে ধৰি অদ্ভুত ধৰণে গৰজি উঠিল। 

: বলিয়ালি কৰিবলৈ এৰা মা। প্ৰেক্টিকেল হোৱা। বুকুখন মোৰো বিষায়। তথাপিও এই নিৰ্মোহ সত্যটিক মই কেতিয়াবাই স্বীকাৰ কৰি লৈছোঁ। প্ৰতিটো দেওবাৰে তোমাৰ মনৰ অস্থিৰতাখিনিয়ে,অস্বাভাৱিক আচৰণবোৰে মোক কিমান কষ্ট দিয়ে ; কেতিয়াবা বুজিবলৈ যত্ন কৰিছা নে তুমি ! আমনি লাগিছে মা.. তোমাক যোৱা দহোটা বছৰে এইদৰে দেখি দেখি মানসিকভাৱে ভাগি পৰিছোঁ মই। তাতকৈ ব’লা বিষ এগাল খাই দুয়োজনী  একেলগে মৰি থাকোগৈ। 

মোক জোৰেৰে সাৱটি ধৰি হুকহুকাই কান্দি উঠিল মৌয়ে আৰু বিষাদৰ ডাৱৰবোৰ বৰষুণ হৈ, মোকো জুৰুলি-জুপুৰিকৈ তিয়াই পেলালে। 

কিমান অসহায় হ’লে মানুহে আচলতে নিজকে শেষ কৰি দিয়াৰ কথা ভাবিব পাৰে! পাৰিম নে মই নিজকে শেষ কৰি দিব , অথবা মৌয়ে! ইমান সহজ জানো কথাবোৰ ! 

পিছে, এখুদমান সপোনো য’ত বিকলাংগ হৈ পৰে , সেমেকা গধূলিবোৰত হৃদয়ো যেতিয়া অসহায় হৈ পৰে … তেতিয়া এটি ধূসৰিত বাটেৰে আৱেগৰ মেটমৰা বোজা কঢ়িয়াই , কি দৰে আগুৱাব পৰি বাৰু! কিদৰে গুণগুণাব পৰি প্ৰতিশ্ৰুতিৰ সেউজীয়া গান ! 

সেই যে দহ বছৰৰ আগৰ সাগৰৰ ফোনটো…
: মই গৈ আছোঁ আকাশী। তোমাৰ সকলো অনুযোগ , সকলো অভিমান শেষ কৰিবলৈ এইবাৰ দীঘলীয়া চুটি লৈ আহিছোঁ। মৌক এতিয়াই নজনাবা দেই। দেওবাৰে গৈ তাইক মই চাৰপ্ৰাইজ দিম। 

উস… মোৰ জীৱনৰ ৰঙবোৰ ঠিক সেইখিনিতেই যেন থমকি ৰ’ল !

কেনেকৈ মানি লওঁ মই , কৰ্মক্ষেত্ৰৰ পৰা উভতি অহাৰ পথত পাহাৰীয়া ৰাস্তাটোত দুৰ্ঘটনাত পতিত হৈ , সাগৰৰ গাড়ীখন দ’ খাৱৈ এটাত নিৰুদ্দেশ হৈ পৰাৰ খবৰটো। 

অবিশ্বাস্য … অবিশ্বাস্য ।
এনেকৈনো কোনোবা হঠাতে নোহোৱা হৈ যায় নে ! সাগৰে কথা দিছিল , ডিচেম্বৰ মাহৰ প্ৰথমটো দেওবাৰতে তেওঁ উভতি আহি , মৌক চাৰপ্ৰাইজ দিবহি। কিন্তু…. 

নাই.. নাই, মোৰ উশাহৰ উঠা-নমা অক্ষত থকালৈকে আৰু সাগৰক মোৰ বুকুৰ উমেৰে হেঁপাহ পলুৱাই সামৰি  নোলোৱালৈকে …পদূলিৰ মূৰত সাগৰৰ খোজৰ শব্দ শুনিবলৈ এইদৰেই কান পাতি ৰ’ম মই। এই অপেক্ষা হ’ব অন্তহীন। তেতিয়ালৈকে মোৰ  বিশ্বাস আৰু মোৰ ধৈৰ্য সকলোবোৰ একেই থাকিব… যন্ত্ৰণাৰ এটি শামুক হৈ। 

                 ——————

অনুক্ত

~ Anything that makes you weak physically , mentally and spiritually reject it as poison .

সু-সজ্জিত কোঠাটোত ফ্ৰেম কৰি ৰখা বুদ্ধৰ আকৰ্ষণীয় ফটোখনৰ উক্তিটো অলপদিনৰ আগলৈকে মই কেৱল চকুৰে সামৰি থৈছিলোঁ , আজিকালি পিছে কথাখিনিয়ে ধনুৰ পৰা নিৰ্গত তীক্ষ্ণ কাঁড় এপাটৰ দৰেই , মোৰ বুকুখনতে বিন্ধি থৈ যায়।

প্ৰকৃততে কিমান সত্য এই কথাখিনি !
মগজুৱে যদিও উক্তিটোৰ সত্যতাক স্বীকাৰ কৰি লয় ; মনটো পিছে সত্য-অসত্যৰ মাজৰ এটা বিন্দুত পেন্দোলামৰ দৰে অস্থিৰতাৰে ওলমিবলৈ ধৰে। শত বিনিদ্ৰ ৰজনী আৰু অজস্ৰ অশ্রুক’ণাৰ কাৰণ হৈ পৰা মোৰ একাকীকত্বৰ অনুভৱখিনিক অৱজ্ঞা কৰা সম্ভৱ জানো !

সম্প্ৰতি, নিসংগতাৰ নাগপাশত আবদ্ধ হৈ বিধ্বস্ত  মই । নিসংগতাই বিষাক্ত কীট এটি হৈ মোক ক্ৰমশঃ গিলিবলৈ ধৰিছে আৰু চেপি ৰখা উশাহটোৰ স্বাধীনতা বিচাৰি চটফটাই উঠিছোঁ মই ।

                        —————

বৈবাহিক জীৱনত প্ৰথমটো খোজ পেলোৱাৰে পৰা আজি সম্পূৰ্ণ চাৰিটা মাহ পাৰ হ’ল।

অচিনাকি বাট এটাৰে চিৰদিনৰ বাবে মোক আপোন কৰি ল’বলৈ আগুৱাই অহা মানুহজনক পিছে আজি পৰ্যন্ত মই চিনিবকে নোৱাৰিলোঁ। এইদৰে ভবাৰো এটা সৱল যুক্তি নিশ্চয়কৈ আছে। আচলতে নতুনকৈ গঢ় লৈ উঠা সম্পৰ্ক এটাক জীয়ন দি ৰাখিবলৈ যিমানখিনি সৌজন্যতাৰ প্ৰয়োজন হয় , তাৰ নূন্যতম অংশ এটাও আমাৰ মাজত এতিয়ালৈকে ঠন ধৰি উঠা নাই ।
নৱৰূপৰ এই উদাসীনতাৰ কাৰণ কি ! তেওঁৰ হৃদয় আলোড়িত কৰা একমাত্ৰ নাৰীগৰাকী হোৱাৰ যোগ্যতা নাই নেকি মোৰ !

উত্তৰবিহীন প্ৰশ্নবোৰে প্ৰতি নিয়ত আউল লগা সূতাৰ দৰে মোৰ চিন্তাৰ ভাৰখন গধুৰ কৰি ৰাখে যদিও , আৱেগ-বিহ্বল উশাহৰ জড়তাকো নেওচি ; হৃদয়ত পূৰ্ণতা সিঁচাৰ অভিপ্ৰায়ৰে , সপোনৰ দিকচৌ‌ বনত অহৰহ ভ্ৰমি ফুৰোঁ মই। মিছা প্ৰত্যয়ৰে নিজকে আশ্বস্ত কৰোঁ ..  ‘ নাই , নাই.. মই ভবা কথাবোৰ অমূলক। নৱৰুপে হয়তো অন্তৰ্মুখী স্বভাৱৰ বাবেই মোক তেওঁৰ পৰা নিলগাই ৰাখিছে। এদিন এই দূৰত্বৰো শেষ হ’ব। স্নিগ্ধ জোনাকৰ ছায়াত নীৰৱতাবোৰ ভাঙি , ভালপোৱাৰ পমুৱা কথাৰে এদিন আমিও বুকু জুৰাম। মনতে পুহি ৰখা সেই প্ৰগলভ হেঁপাহ , আমিও দকচি জীয়াম ।

আহিব ,তেনে এটি দিন। নিশ্চয়কৈ আহিব।
পিঠিত ডেউকা বান্ধি পল ,অনুপলকৈ সময় বাগৰি যায়। পিছে সময়ৰ সোঁতত খোপনি হেৰুৱাই মইহে যেন ক’ৰবাত উফৰি পৰোঁ ! আচলতে এজন স্বপ্নদ্ৰষ্টা আৰু তেওঁৰ লক্ষ্যপ্ৰাপ্তিৰ মাজত অন্তৰায় হৈ ৰোৱা প্ৰধান কাৰকটোৱেই হৈছে উদ্দেশ্যক আওকাণ কৰাৰ এটা অজুহাত। সেই অজুহাতৰ প্ৰতিবন্ধকতাক জাৰি-জোকাৰি যেতিয়াই তেওঁ স্বপ্ন পূৰণৰ প্ৰচেষ্টাত নিজকে আত্মনিয়োগ কৰে, সপোনবোৰো তেতিয়া অপ্ৰতিৰোধী হৈ বাস্তৱলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়।

সিদ্ধান্ত এটা লৈ পেলালোঁ মই।
কথা হ’ম নৱৰূপৰ লগত । মোৰ প্ৰতি থকা উদাসীনতাৰ কাৰণবোৰ জানিবলৈ যত্ন কৰিম। কথাৰ বাট এটা কাটিলেই কিজানি ভটিয়াই আহে অলপমান মৰম , এধানি আন্তৰিকতা আৰু সংগোপনে গঢ়ি তোলে পৰস্পৰ মাজত এক বিশ্বাসৰ সৌধ ! সম্পৰ্ক এটাই পাতনি মেলোতে এজন পুৰুষেই প্ৰথম খোজটো আগবঢ়োৱাৰ ধৰা-বন্ধা চৰ্ত আৰোপ কৰা নাথাকে যদি, সেই প্ৰথম খোজটো ময়েই দিওঁচোন।

: শুই গ’লা ৰূপ ?
শিৰত সেন্দূৰ বুলোৱাৰ অধিকাৰেৰে মোৰ জীৱনৰ একমাত্ৰ পুৰুষজন এয়া, মোৰ ফালে পিঠি দি বিছনাখনতে পৰি আছে।

: টোপনি অহা নাই প্ৰয়াসী । কোৱাচোন ।
নৱৰূপৰ আকুল কণ্ঠত যেন তীব্ৰ বেদনা ! নাজানোঁ পাতনিয়ে ক’ত পাতনি মেলিব বা শেষনো ক’ত শেষ হ’ব, তথাপিও বুকুৰ একোণত থুপ খাই থকা প্ৰশ্নৰ জোলোঙাটো খুলিবলৈ নিজকে সাজু কৰিলোঁ মই । 

: মোৰ প্ৰতি ইমান অৱজ্ঞা কিয় তোমাৰ ৰূপ ? সঁচাকৈ কোৱাচোন, তোমাৰ জীৱনত বেলেগ কোনোবা আছে নেকি ? যদি একেখন মুধচৰ তলত, একেখন বিছনাতে  অচিনাকি কৰিয়েই ৰাখিব বিচাৰিছা; তেনেহ’লে আঁতৰাই নপঠোৱা কিয় মোক তোমাৰ জীৱনৰ পৰা ? মিছা আশাৰে এটা অৰ্থহীন সম্পৰ্কত বন্দী হৈ থাকিব নিবিচাৰোঁ মই ৰূপ।

আৱেগক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰি উচুপি উঠিলোঁ মই আৰু দীঘলীয়া মৌনতা এখিনিৰ অন্ত পেলাই নৱৰূপে এইবাৰ মোক তেওঁৰ বুকুলৈ আলফুলে সামৰি ল’লে।
আস… ঠিকনাবিহীন অনুভৱৰ নৈ এখনে ইমানদিনে বুকুতে কঢ়িয়াই ফুৰা এয়া যেন স্পর্শৰ অস্ফুট নিৰ্মল আনন্দ !

: নাকান্দিবা প্ৰয়াসী। গুচি যাবলৈ কেনেকৈ কওঁ তোমাক।ওঠৰ মাজত তুলি লৈ অহৰহ তোমাকেই দেখোন আওৰায় আছোঁ ! দুচকু জপায়ো বাৰে বাৰে তোমাকে চাইছোঁ। দুখৰ দিনৰ এমুঠি ধানৰ দৰে ঘনে-ঘনে তোমাকেই চপাইছোঁ মই ।

: তেনেহ’লে কিহৰ বাবে এই নিৰ্লিপ্ততা , ৰূপ । কিয় মোৰ এনে অনুভৱ হয় যে তোমাৰ ভাৱনাৰ দূৰ- দুৰণীলৈকে মোৰ উপস্থিতি শূণ্য। মোৰ ভুল ক’ত ?

: মই বুজিছো ,বহুত কষ্টত আছা তুমি । কিন্তু মই কি কৰোঁ প্ৰয়াসী , তোমাৰ লগত অন্যায় হৈছে বুলি জানিও , মই যে তোমাৰ কাষ চাপিব পৰা নাই।

নৱৰূপৰ কথাখিনি শুনি মোৰ বুজিবলৈ অসুবিধা নহ’ল যে, আচলতে এটা প্ৰগাঢ় যুক্তি আছে বাবেই বৰ্তমান তেওঁৰ দ্বাৰা অৱহেলিত মই। হয়তো মোৰ প্ৰতি হৃদয়ৰ একোণত সাঁচি ৰখা ভালপোৱাখিনিক প্ৰকাশ কৰিবলৈ তেওঁক অলপ সময়ৰ প্ৰয়োজন । সমসাময়িকভাৱে সেই কাৰণটোক অগ্ৰাহ্য কৰিব পৰাকৈ এখিনি আৱেগেও হেঁচা মাৰি ধৰিলে মোক। নৱৰূপ মোৰ স্বামী, এই মুহূৰ্তত ইয়াতকৈ সত্য আৰু কিবা আছে জানো ! কিয় মই পত্নীৰ অধিকাৰৰ পৰা উপেক্ষিত হৈ ৰ’ম !

এধানি স্পৰ্শৰ সুখ বিচাৰি কুৰুকি-কুৰুকি সোমাই গ’লোঁ মই নৱৰূপৰ বুকুলৈ। হয়তো মোৰ অনুভৱৰ তীব্ৰতাক অৱজ্ঞা কৰা নৱৰূপৰ বাবেও সম্ভৱ হৈ নুঠিল। পৃথিৱীৰ সমস্ত মৰম আৰু অনুৰাগে দোলা দিবলৈ ধৰিলে দুয়োৰে মনত। এক প্ৰাণোদ্বীপ্ত অবুজ শিহৰণত চঞ্চল হৈ উঠিলোঁ আমি দুয়ো আৰু এসোপা ৰঙৰ মাজত ক্ৰমে বিলীন হৈ গৈ থাকিলোঁ। 

                    ————–

হস্পিটালৰ বেডত প্ৰসৱ বেদনাত চাটি-ফুটি কৰি পৰি আছোঁ মই । মোৰ যন্ত্ৰণাক অনুধাৱন কৰি নৱৰূপো অস্থিৰ হৈ পৰিছে। অলপ সময়ৰ পিছতে প্ৰাপ্তিৰ সুখেৰে সমৃদ্ধ কৰি , ভূমিষ্ঠ হ’ব আমাৰ সন্তান । ট্ৰেচাৰখনত উঠাই লেবাৰ ৰুমলৈ লৈ যোৱা হৈছে মোক। অসহ্য পীড়া , অথচ পৰিপূৰ্ণতাৰ সুখানুভূতিয়ে উজ্জ্বলাই তুলিছে মোৰ দুচকু।

সেই একেই তিৰবিৰনিৰে নৱৰূপৰ দুচকুও উজ্জ্বল আজি। অতীতৰ সকলো বিষাদময় প্ৰহৰক স্মৃতি গহ্বৰৰহ পৰা স্থানচ্যুত কৰি অৱশেষত এয়া , নৱৰূপ মোৰ কাষলৈ উভতি আহিছে । স্নেহময়তাৰে ভৰি পৰিল মোৰ মনটো।

এৰা , অসহনীয় যন্ত্ৰণা এখিনি ইমান দিনে বুকুতে কঢ়িয়াই ভাগৰি পৰিছিল মানুহজন।

সুখে-দুখে একেলগে থকাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰে , হেঁপাহৰ ঘৰ এখন সজোৱাৰ সপোন দেখুৱাই ; ঐশ্বৰ্য-বিভূতিৰ লোভত , এদিন নৱৰূপৰ জীৱনৰ পৰা আঁতৰি গৈছিল তেওঁৰ একালৰ প্ৰেয়সী। প্ৰতিটো পল, প্ৰতিটো মুহূৰ্ত কেৱল প্ৰেয়সীৰ নামতে উৎসৰ্গা কৰা নৱৰূপক ঝড়ঝড়কৈ খহাই পেলাইছিল বিশ্বাসঘাটকতাৰ বিষাদ এখিনিয়ে। সুদীৰ্ঘ পাঁচোটা বছৰ একাকীকত্বৰ অনুভৱত দেই-পুৰি মৰি , ৰুগীয়া মাকজনীৰ বাবেই অৱশেষত তেওঁ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হোৱাৰ সিদ্ধান্ত এটা লৈ পেলালে ।

পিছে প্ৰেমাস্পদৰ প্ৰতাৰণাক হজম কৰা সহজসাধ্য নে ! 
আচলতে প্রেয়সীৰ প্ৰতি থকা নৱৰূপৰ প্ৰেমৰ অনুভূতিবোৰৰ সেইদিনাই মৃত্যু ঘটিছিল, যিদিনা তেওঁ বিশ্বাসঘাটকতাৰ বলি হৈছিল। পিছে নৱৰূপৰ দ্বাৰা মই অৱহেলিত হৈ ৰোৱাৰ একমাত্ৰ কাৰণটো হ’ল , নৱৰূপৰ মন-মগজু দখল কৰি ৰখা প্ৰেম নামৰ অনুভূতিটোৰ দ্বাৰা সৃষ্ট কিছুমান আধৰুৱা সপোন। সেই সপোনবোৰক প্ৰসৱিত কৰিব নোৱাৰা যন্ত্ৰণাই কোঙা কৰি পেলাইছিল মানুহটোক। ফলত নৱৰূপ আৰু মোৰ সম্পৰ্কৰ ভেটিটোও থৰক-বৰক হৈ পৰিল। অপ্ৰত্যাশিত দূৰত্বই তেওঁৰ মনত অংকুৰিত হ’ব খোজা ভালপোৱাৰ অনুভূতিখিনিক মোহাৰি পেলাবলৈ উদ্যত হ’ল।

আচলতে এগৰাকী নাৰীয়েই ধৰ্ষিত নহয়। এজন পুৰুষো লাঞ্ছিত হয়। এজন পুৰুষৰ ভালপোৱা আৰু একান্ত বিশ্বাসকো ধৰ্ষণ কৰা হয়। নৱৰূপৰ সপোনবোৰকো চৰম নিষ্ঠুৰতাৰে ধৰ্ষণ কৰা হৈছিল। পিছে মোৰ অনুভৱৰ লগত হোৱা অন্যায়ৰ বুজ আছে তেওঁৰ । মোৰ মনৰ কষ্টখিনিক উপলব্ধি কৰে নৱৰূপে । সেইবাবেই হয়তো এই সময়ত অনুশোচনাৰে দগ্ধ তেওঁৰ হিয়াখন, মোৰ দৈহিক কষ্টখিনিকো বুজিব পৰাকৈ অভিজ্ঞ।

~আচলতে কিমান নিৰুদ্বেগে পাহৰাই পেলাব পাৰে আপোন পৃথিৱীখনৰ মায়া !
নৱৰূপৰ মানসিক যন্ত্ৰণাখিনিক উপলব্ধি কৰি  বুকুখন মোচৰ খাই উঠিল মোৰ।

                   —————–

~ মিষ্টাৰ নৱৰূপ বৰুৱা , আপোনাৰ ৱাইফে এটি ল’ৰা সন্তানৰ জন্ম দিছে। কংগ্ৰেচুলেচ’ন। আমাক মিঠাই খুৱাব লাগিব কিন্তু।

নাৰ্ছ গৰাকীৰ মাতত সম্ভিত ঘুৰি আহিল নৱৰূপৰ।
কাপোৰ এখনেৰে মেৰিয়াই কপাহ-কোমল সদ্যোজাত শিশুটিক তেওঁৰ হাতত তুলি দিলে মানুহগৰাকীয়ে।  হৃদয়ৰ সমস্ততাৰে আমাৰ ফুলকুমলীয়া সপোনটিক আলফুলে বুকুৰ মাজলৈ চপাই ল’লে নৱৰূপে । 
এটা নতুন পৰিচয়ৰে বিভূষিত কৰিবলৈ আমাৰ জীৱনলৈ এয়া , এটি দেৱশিশুৰ আগমণ ঘটিছে । হাঁহিফুল কিছুমানেও লহপহকৈ পাহ মেলি হালি-জালি যেন গুণগুণাবলৈ ধৰিছে ! নৱৰূপৰ চকুৰ কোণৰ পৰা অশ্রুৰ ধাৰা এটা নামি আহি শিশুটিৰ কপালখন স্পৰ্শ কৰিলে। সেই শীতল স্পৰ্শত শিশুটিয়েও চকুদুটা জোৰেৰে মুদি মুখখন ভেঙুচাই এঙামূৰি দি উঠিল । মৰমৰ নৈ এখনে মুহূৰ্ততে সিক্ত কৰি পেলালে নৱৰূপৰ হৃদয় বলুকা । মমতা আৰু পিতৃত্বৰ গৌৰৱে পলকতে ধুৱাই লৈ গ’ল অব্যক্ত বেদনাবোৰ ।

এটা সপোনে , এটা অপ্ৰসৱিত সপোনৰ মৃত্যু ঘটালে। নৱৰূপ আজি  সকলো যন্ত্ৰণাৰ পৰা মুক্ত।
                    —————–

                                     সমাপ্ত






Design a site like this with WordPress.com
Get started